Technologie voor telescopen

Sinds zijn ontdekking 400 jaar geleden is de telescoop geëvolueerd van een kleine, met de hand bedienbare telescoop voor visuele waarnemingen tot een grote, geavanceerde telescoop die met de computer wordt bestuurd en volledig digitale resultaten levert. Voor deze ontwikkeling zijn twee eigenschappen bepalend geweest: de hoeveelheid licht die met een telescoop kan worden opgevangen en de scherpte of resolutie. De hoeveelheid licht die kan worden opgevangen hangt af van de diameter van de spiegel van de telescoop. Met een grotere spiegel kunnen lichtzwakkere objecten worden gedetecteerd. Een hogere resolutie maakt deze objecten ook makkelijker waarneembaar.

De Europese Zuidelijke Sterrenwacht (ESO) is een wereldleider in de sterrenkunde en heeft meerdere geavanceerde technieken ontwikkeld die het mogelijk maken om de grootste telescoopspiegels te maken en hun optische kwaliteit te garanderen.

ESO heeft de technologie actieve optiek ontwikkeld die nu wordt toegepast op de modernste telescopen met een gemiddelde en grote spiegel. Actieve optiek behoudt de optimale beeldkwaliteit met behulp van actuatoren die de vorm van de flexibele spiegel aanpassen tijdens het waarnemen.

De scherpte die kan worden bereikt met grote optische telescopen is zelfs op de beste plekken op aarde niet beter dan die van telescopen met een diameter van 20 tot 40 centimeter. Door atmosferische turbulentie wordt de resolutie van een 4-meter telescoop meer dan tien keer zo slecht vergeleken met wat theoretisch mogelijk is. Een ster in het midden van het beeldveld wordt meer dan 100 keer zo lichtzwak. De NASA/ESA Hubble Space Telescope heeft geen last van deze vervaging omdat hij zich in de ruimte bevindt. Bij de meeste moderne telescopen wordt gecompenseerd voor atmosferische verstoringen door het gebruik van adaptieve optiek. Met ESO’s VLT is de weg vrij gemaakt voor deze adaptieve optiek, een revolutie voor aardse telescopen.

Met behulp van interferometrie wordt het licht dat twee of meer telescopen opvangen gecombineerd. Hierdoor wordt de scherpte verbeterd tot ver voorbij de mogelijkheden van één telescoop. ESO heeft een voortrekkersrol gespeeld met de Very Large Telescope Interferometer (VLTI) op Paranal.

Telescopen zelf kunnen ook imperfecties in sterrenkundige waarnemingen veroorzaken. Productiefouten en onregelmatigheden in de apparatuur, van spiegels tot vaste onderdelen, kunnen het zicht op het heelal vertroebelen. In de loop der jaren hebben ingenieurs meerdere aanpassingen gedaan die beeldfouten door de mechanische beweging van de telescoop en schade door warmte tegengaan. Het vormen en slijpen van de spiegels is verbeterd, en de ondersteuning en spiegels zijn stijver gemaakt waardoor vervormingen zijn gereduceerd. Door glas te gebruiken dat weinig uitzet of krimpt bij temperatuurveranderingen worden vervormingen geminimaliseerd. Om de kleine, maar merkbare turbulentie van de atmosfeer in de telescoopbehuizing te verminderen wordt het warmteverlies van de motoren en elektrische apparatuur ’s nachts beperkt. Overdag wordt de behuizing die de telescoop tegen de wind beschermt gekoeld.

Send us your comments!
Abonneer op ESO-nieuws in uw eigen taal
Accelerated by CDN77
Overeenkomsten & voorwaarden
Cookie Settings and Policy

Our use of Cookies

We use cookies that are essential for accessing our websites and using our services. We also use cookies to analyse, measure and improve our websites’ performance, to enable content sharing via social media and to display media content hosted on third-party platforms.

You can manage your cookie preferences and find out more by visiting 'Cookie Settings and Policy'.

ESO Cookies Policy


The European Organisation for Astronomical Research in the Southern Hemisphere (ESO) is the pre-eminent intergovernmental science and technology organisation in astronomy. It carries out an ambitious programme focused on the design, construction and operation of powerful ground-based observing facilities for astronomy.

This Cookies Policy is intended to provide clarity by outlining the cookies used on the ESO public websites, their functions, the options you have for controlling them, and the ways you can contact us for additional details.

What are cookies?

Cookies are small pieces of data stored on your device by websites you visit. They serve various purposes, such as remembering login credentials and preferences and enhance your browsing experience.

Categories of cookies we use

Essential cookies (always active): These cookies are strictly necessary for the proper functioning of our website. Without these cookies, the website cannot operate correctly, and certain services, such as logging in or accessing secure areas, may not be available; because they are essential for the website’s operation, they cannot be disabled.

Cookie ID/Name
Description/Purpose
Provider (1st party or 3rd party)
Browser session cookie or Stored cookie?
Duration
csrftoken
XSRF protection token. We use this cookie to protect against cross-site request forgery attacks.
1st party
Stored
1 year
user_privacy
Your privacy choices. We use this cookie to save your privacy preferences.
1st party
Stored
6 months
_grecaptcha
We use reCAPTCHA to protect our forms against spam and abuse. reCAPTCHA sets a necessary cookie when executed for the purpose of providing its risk analysis. We use www.recaptcha.net instead of www.google.com in order to avoid unnecessary cookies from Google.
3rd party
Stored
6 months

Functional Cookies: These cookies enhance your browsing experience by enabling additional features and personalization, such as remembering your preferences and settings. While not strictly necessary for the website to function, they improve usability and convenience; these cookies are only placed if you provide your consent.

Cookie ID/Name
Description/Purpose
Provider (1st party or 3rd party)
Browser session cookie or Stored cookie?
Duration
Settings
preferred_language
Language settings. We use this cookie to remember your preferred language settings.
1st party
Stored
1 year
ON | OFF
sessionid
ESO Shop. We use this cookie to store your session information on the ESO Shop. This is just an identifier which is used on the server in order to allow you to purchase items in our shop.
1st party
Stored
2 weeks
ON | OFF

Analytics cookies: These cookies collect information about how visitors interact with our website, such as which pages are visited most often and how users navigate the site. This data helps us improve website performance, optimize content, and enhance the user experience; these cookies are only placed if you provide your consent. We use the following analytics cookies.

Matomo Cookies:

This website uses Matomo (formerly Piwik), an open source software which enables the statistical analysis of website visits. Matomo uses cookies (text files) which are saved on your computer and which allow us to analyze how you use our website. The website user information generated by the cookies will only be saved on the servers of our IT Department. We use this information to analyze www.eso.org visits and to prepare reports on website activities. These data will not be disclosed to third parties.

On behalf of ESO, Matomo will use this information for the purpose of evaluating your use of the website, compiling reports on website activity and providing other services relating to website activity and internet usage.

ON | OFF

Matomo cookies settings:

Cookie ID/Name
Description/Purpose
Provider (1st party or 3rd party)
Browser session cookie or Stored cookie?
Duration
Settings
_pk_id
Stores a unique visitor ID.
1st party
Stored
13 months
_pk_ses
Session cookie temporarily stores data for the visit.
1st party
Stored
30 minutes
_pk_ref
Stores attribution information (the referrer that brought the visitor to the website).
1st party
Stored
6 months
_pk_testcookie
Temporary cookie to check if a visitor’s browser supports cookies (set in Internet Explorer only).
1st party
Stored
Temporary cookie that expires almost immediately after being set.

Additional Third-party cookies on ESO websites: some of our pages display content from external providers, e.g. YouTube.

Such third-party services are outside of ESO control and may, at any time, change their terms of service, use of cookies, etc.

YouTube: Some videos on the ESO website are embedded from ESO’s official YouTube channel. We have enabled YouTube’s privacy-enhanced mode, meaning that no cookies are set unless the user actively clicks on the video to play it. Additionally, in this mode, YouTube does not store any personally identifiable cookie data for embedded video playbacks. For more details, please refer to YouTube’s embedding videos information page.

Cookies can also be classified based on the following elements.

Regarding the domain, there are:

As for their duration, cookies can be:

How to manage cookies

Cookie settings: You can modify your cookie choices for the ESO webpages at any time by clicking on the link Cookie settings at the bottom of any page.

In your browser: If you wish to delete cookies or instruct your browser to delete or block cookies by default, please visit the help pages of your browser:

Please be aware that if you delete or decline cookies, certain functionalities of our website may be not be available and your browsing experience may be affected.

You can set most browsers to prevent any cookies being placed on your device, but you may then have to manually adjust some preferences every time you visit a site/page. And some services and functionalities may not work properly at all (e.g. profile logging-in, shop check out).

Updates to the ESO Cookies Policy

The ESO Cookies Policy may be subject to future updates, which will be made available on this page.

Additional information

For any queries related to cookies, please contact: pdprATesoDOTorg.

As ESO public webpages are managed by our Department of Communication, your questions will be dealt with the support of the said Department.