Persberichten 2009

Subscribe to esonews mailing list.
eso0950nl — Onderzoekspersbericht
Astronomen vinden wereld met dikke, onbewoonbare atmosfeer en ijskern
16 december 2009: Astronomen hebben een tweede superaarde [1] ontdekt waarvan ze de massa en grootte hebben kunnen bepalen. Die geven belangrijke aanwijzingen over de structuur van deze exoplaneet. Het is ook de eerste superaarde waar een atmosfeer is gevonden. De exoplaneet, die draait rond een kleine ster op slechts 40 lichtjaar afstand, is heel belangrijk in de zoektocht naar bewoonbare werelden. De planeet, GJ1214b, heeft een massa van zes keer die van de aarde en bestaat waarschijnlijk voor een groot deel uit ijs. Het oppervlak lijkt kokend heet en de planeet is omgeven door een dikke atmosfeer die de planeet onbewoonbaar maakt voor leven zoals we dat op aarde kennen.
eso0949nl — Organisatiepersbericht
VISTA: baanbrekende nieuwe surveytelescoop in gebruik
11 december 2009: ESO’s nieuwe VISTA telescoop (Visible and Infrared Survey Telescope for Astronomy) heeft zijn eerste foto’s gepubliceerd. Vista is een surveytelescoop in het nabij-infrarode golflengtegebied en is de grootste telescoop ter wereld die de hemel in kaart gaat brengen. Zijn enorme spiegel, groot beeldveld en de supergevoelige detectoren zullen een geheel nieuw zicht op de zuidelijke hemel onthullen. Spectaculaire nieuwe beelden van de Vlamnevel (Flame Nebula), het centrum van de Melkweg en het sterrenstelselcluster Fornax bewijzen de kracht van deze telescoop.
eso0948nl — Onderzoekspersbericht
Helderheidsvariaties van zonachtige sterren mysterieuzer dan gedacht
7 december 2009: Een uitgebreide studie met ESO’s Very Large Telescope heeft het mysterie rond de helderheidsvariaties van zonachtige sterren vergroot. Ongeveer een derde van alle zonachtige sterren vertoont tijdens zijn laatste levensfase een tot nu toe onverklaarbare variatie in helderheid. Astronomen hebben de afgelopen decennia hiervoor verschillende verklaringen gegeven, maar de recente waarnemingen spreken deze allemaal tegen. De zoektocht naar een logische verklaring gaat verder.
eso0947nl — Onderzoekspersbericht
Sterrenfamilie geportretteerd met nieuwste telescoop-optiek
3 december 2009: De jonge sterrenhoop Trumpler 14 is zeer gedetailleerd gefotografeerd met behulp van het MAD-instrument op ESO’s Very Large Telescope in Chili. Nooit eerder is zo’n groot gebied aan de hemel gefotografeerd met behulp van adaptieve optiek [1], een techniek waarmee atmosferische verstoringen kunnen worden gecorrigeerd. Voor de foto is gebruik gemaakt van de ‘Multi-conjugate Adaptive optics Demonstrator’ (MAD) op de VLT. De foto toont schitterende details van een grote sterrenfamilie.
eso0946nl — Onderzoekspersbericht
Zwart gat lijkt zijn eigen sterrenstelsel te kunnen ‘bouwen’
30 november 2009: Wat was er eerder, de allesverslindende superzware zwarte gaten die materie opslokken of de enorme sterrenstelsels waarin ze zich bevinden? Uit recente waarnemingen van een ‘dakloos’ zwart gat is een geheel nieuw scenario naar voren gekomen: zwarte gaten ‘bouwen’ wellicht hun eigen sterrenstelsel. Dit zou kunnen verklaren waarom de massa van zwarte gaten groter is in sterrenstelsels die meer sterren bevatten.
eso0945nl — Onderzoekspersbericht
Kosmische ‘archeologische opgraving’ onthult sporen van bouwstenen van de Melkweg
25 november 2009: Een team astronomen heeft een verbazingwekkend gedetailleerd beeld onthuld van een ongebruikelijke mix van sterren achter de dikke stofwolken van de centrale verdikking van de Melkweg ( de talloze sterren rondom de kern) in een sterrengroep die bekend staat als Terzan 5. Deze merkwaardige ‘cocktail’ van sterren suggereert dat Terzan 5 een van de oorspronkelijke bouwstenen van de centrale verdikking is, waarschijnlijk het restant van een dwergsterrenstelsel dat fuseerde met de nog jonge Melkweg.
eso0944nl — Fotopersbericht
Nieuwe techniek toont hoe kannibaalsterrenstelsel ‘dineert’
20 november 2009: Een nieuwe techniek, waarbij gebruik wordt gemaakt van nabij-infrarood opnamen van ESO’s 3,58-meter New Technology Telescoop (NTT), stelt astronomen in staat om door de ondoorzichtige stofbanen te kijken van het reusachtige kannibaalsterrenstelsel Centaurus A, waarbij zijn ‘laatste maaltijd’ - een kleiner spiraalstelsel - in ongekend detail wordt onthuld. Deze verbazingwekkende foto toont ook duizenden sterclusters die, uitgestrooid als schitterende juwelen, heftig bewegen binnen Centaurus A.
eso0943nl — Onderzoekspersbericht
Astronomen vinden kandidaat-voorloperster voor type Ia supernova
17 november 2009: Met behulp van ESO’s Very Large Telescope en zijn mogelijkheid om beelden te verkrijgen die zo scherp zijn dat het net lijkt alsof ze gemaakt zijn in de ruimte, hebben astronomen de eerste ‘time-lapse’-film gemaakt van een nogal ongebruikelijk uitgestoten mantel van een ‘vampierster’, die in november 2000 explodeerde na materie van zijn begeleidende ster te hebben opgeschrokt. Dit stelde astronomen in staat om de afstand en intrinsieke helderheid van het object te bepalen. Het blijkt dat dit dubbelstersysteem een hoofdkandidaat is om een van de langgezochte voorouders te zijn van een exploderende ster die bekend staat als type Ia supernova, van belang voor studies naar donkere energie.
eso0942nl — Onderzoekspersbericht
Exoplaneten aanwijzing voor merkwaardige chemische samenstelling van de zon
11 november 2009: Een baanbrekende telling van vijfhonderd sterren, waaronder zeventig waarvan bekend is dat ze planeten bij zich hebben, heeft met succes het al lang bestaande ‘lithium mysterie’, waargenomen in de zon, gekoppeld aan de aanwezigheid van planeetsystemen. Met behulp van ESO’s succesvolle HARPS-spectrograaf hebben astronomen ontdekt dat zonachtige sterren die planeten bij zich hebben hun lithium veel efficiënter hebben afgebroken dan sterren zonder planeten. Deze ontdekking werpt niet alleen licht op het gebrek aan lithium in onze ster, maar geeft astronomen ook een heel efficiënte manier om te zoeken naar sterren met planeetsystemen.
eso0941nl — Onderzoekspersbericht
Nieuw licht op het kosmisch geraamte
3 november 2009: Astronomen hebben een gigantische verzameling sterrenstelsels ontdekt op een afstand van zeven miljard lichtjaar van de aarde. Deze ontdekking, mogelijk gemaakt door twee van ‘s werelds grootste telescopen te verbinden, is de eerste observatie van zo’n opvallende structuur van sterrenstelsels in het verre heelal en geeft meer inzicht in het kosmische web en hoe dit is gevormd.
eso0940nl — Fotopersbericht
Het openen van een kleurrijk kosmisch juwelendoosje
29 oktober 2009: Een combinatie van foto’s, genomen met drie bijzondere telescopen, ESO’s Very Large Telescope op Cerro Paranal, de MPG/ESO 2,2-meter telescoop op ESO’s La Silla observatorium en de NASA/ESA Hubble Space Telescope, laat het prachtige ‘Jewel Box’ stercluster (‘Juwelendoosje’) in een geheel nieuw licht zien.
eso0939nl — Onderzoekspersbericht
32 nieuwe exoplaneten gevonden
19 oktober 2009: Met het HARPS-instrument op ESO’s 3,6-meter telescoop zijn 32 nieuwe exoplaneten gevonden. Dat is vandaag bekendgemaakt op de ESO/CAUP exoplanetenconferentie in Porto door het team dat de spectrograaf heeft gebouwd. Met de ontdekking heeft de High Accuracy Radial Velocity Planet Searcher (HARPS) zijn positie als belangrijkste exoplanetenjager verstevigd. Het aantal bekende lage-massa-exoplaneten is in één klap met 30% gestegen. De afgelopen vijf jaar heeft HARPS meer dan 75 van de in totaal 400 exoplaneten gespot die nu bekend zijn.
eso0938nl — Fotopersbericht
De ‘klein maar dappere’ buurman van de Melkweg
14 oktober 2009: Vandaag publiceert ESO een nieuwe foto van een van onze buren in het heelal, Barnards sterrenstelsel, ook bekend als NGC 6822. Het sterrenstelsel bevat rijke stervorminggebieden en bijzondere nevels zoals de duidelijk zichtbare bel in de linkerbovenhoek van deze opmerkelijke foto. Sterrenkundige classificeren NGC 6822 als een onregelmatig dwergstelsel door zijn vreemde vorm en relatief geringe afmeting. De vreemde vormen van deze kosmische buitenbeentjes helpen onderzoekers te begrijpen hoe sterrenstelsel op elkaar inwerken, zich ontwikkelen en soms ‘elkaar opeten’.
eso0937nl — Organisatiepersbericht
GalileoMobile begint zijn Zuid-Amerikaanse reis
5 oktober 2009: Vandaag gaat het GalileoMobile Project van start, een expeditie van twee maanden die sterrenkunde naar jongeren in Chili, Bolivia en Peru gaat brengen. Een groep astronomen en onderwijzers zal met de GalileoMobile door het Andesgebergte reizen en sterrenkundeactiviteiten organiseren, zoals workshops en sterrenkijkavonden. Een professionele filmploeg reist mee en maakt een documentaire over de sensatie van wetenschappelijke ontdekkingen, cultuur en reizen.
eso0936nl — Fotopersbericht
De Trilogie is compleet
28 september 2009: De derde foto van ESO’s GigaGalaxy Zoom project is online gezet, waarmee deze verbazingwekkende duik in onze Melkweg op een bijzondere manier wordt afgesloten. Deze nieuwste foto is een vervolg op twee eerder vrijgegeven beelden van de sterrenhemel zoals die wordt gezien met het blote oog en door een amateurtelescoop. Deze derde foto laat opnieuw een adembenemend beeld zien van een astronomisch object, ditmaal een 370 miljoen pixels tellend beeld van de Lagunenevel, met een kwaliteit die professionele astronomen nodig hebben bij hun zoektocht naar het begrip van ons heelal.
eso0935nl — Organisatiepersbericht
Eerste ALMA-antenne naar 5000 m hoogte gebracht in Chileense Andes
23 september 2009: De eerste schotel van de Atacama Large Millimeter/submillimeter Array (ALMA) is naar de 5000 meter hoge Chajnantor-hoogvlakte gebracht in het Chileense Andes-gebergte. Het 100 ton zware gevaarte is met een speciaal gebouwd tranportvoertuig, genaamd Otto, vervoerd naar de Array Operations Site, waar door de extreem droge lucht ideale condities bestaan voor sterrenkundige waarnemingen.
eso0934nl — Fotopersbericht
Inzoomen op het centrum van de Melkweg
21 september 2009: ESO heeft de tweede van drie fotomozaïeken van de Melkweg online gezet. Het is een 340 miljoen pixels tellende opname van het centrale deel van ons melkwegstelsel, gemaakt met een amateurtelescoop vanaf ESO’s Paranal Sterrenwacht.
eso0933nl — Onderzoekspersbericht
Eerste concreet bewijs voor een rotsachtige exoplaneet
16 september 2009: Uitgebreide metingen van de HARPS-spectograaf hebben met zekerheid vastgesteld dat  exoplaneet  CoRoT-7b een massa heeft van vijf aardmassa’s.  Gecombineerd met CoRoT-7b’s straal, die minder is dan twee maal die van de aarde, valt hieruit af te leiden dat de exoplaneet ongeveer dezelfde dichtheid heeft als onze aarde, wat duidt op een solide, rotsachtige wereld. De uitgebreide metingen onthullen ook de aanwezigheid van nog een ‘super-aarde’ bij de ster CoRoT-7.
eso0932nl — Fotopersbericht
ESO publiceert interactieve 360-graden panoramafoto van de sterrenhemel
14 september 2009: ESO heeft de eerste foto gepubliceerd van het GigaGalaxy Zoom project. Het is een panoramafoto, 800-miljoen pixels groot, van de sterrenhemel zoals die te zien is vanaf de ESO-telescopen in Chili. Het project maakt het mogelijk om het heelal te ontdekken en te ervaren hoe het heelal er met het blote oog uitziet, bekeken vanaf de donkerste en beste waarneemlocatie ter wereld.
eso0931nl — Fotopersbericht
NGC 4945: nabije verwant van de Melkweg
2 september 2009: ESO heeft een opname vrijgegeven van een nabijgelegen sterrenstelsel, waarvan veel astronomen denken dat het erg lijkt op de Melkweg. Hoewel we het sterrenstelsel vanaf de zijkant zien, doen waarnemingen van NGC 4945 vermoeden dat het een spiraalsterrenstelsel is net als de Melkweg, met gedraaide en verlichte armen en een rechthoekig centraal deel. Het centrum van NGC 4945 is echter helderder dan dat van de Melkweg en er bevindt zich waarschijnlijk een superzwaar zwart gat, dat materie verslindt en energie de ruimte in blaast.
Resultaat 1 to 20 of 27