1
00:00:03,000 --> 00:00:06,000
Czy kiedykolwiek zastanawialiście się jak to jest być astronomem?

2
00:00:07,000 --> 00:00:13,000
Zajrzyjmy za kulisy i podejrzyjmy jak wyglądają 24 godziny z życia astronoma ESO.

3
00:00:14,000 --> 00:00:18,000
Odliczanie do ekscytującej nocy z sesją obserwacyjną

4
00:00:18,000 --> 00:00:23,000
na najbardziej zaawansowanym na świecie teleskopie optycznym, ESO VLT, właśnie się zaczęło...

5
00:00:28,000 --> 00:00:30,000
To jest ESOcast!

6
00:00:30,000 --> 00:00:35,000
Najnowsze badania naukowe oraz codzienna praca w ESO, Europejskim Obserwatorium Południowym.

7
00:00:35,000 --> 00:00:42,000
Eksplorowanie dalekich granic z naszym gospodarzem Dr J, a.k.a. dr Joe Liske.

8
00:00:44,000 --> 00:00:47,000
Cześć! Witam w kolejnym odcinku ESOcast.

9
00:00:47,000 --> 00:00:51,000
W dzisiejszym odcinku poznamy dzień z życia Dietera Nürnbergera.

10
00:00:51,000 --> 00:00:54,000
Dieter jest astronomem pracującym w ESO.

11
00:00:54,000 --> 00:01:00,000
Jego praca polega na wsparciu dla naukowców, którzy otrzymali czas obserwacyjny na Bardzo Dużym Teleskopie

12
00:01:00,000 --> 00:01:02,000
w Obserwatorium Paranal w Chile.

13
00:01:02,000 --> 00:01:07,000
ESO otrzymuje co sześć miesięcy około 1000 aplikacji o czas obserwacyjny,

14
00:01:07,000 --> 00:01:10,000
ale tylko jedna na pięć jest wybierana.

15
00:01:10,000 --> 00:01:16,000
Dieter spędza większość swojego dnia pracy pomagając gronu wybrańców dokonać przełomowych odkryć.

16
00:01:18,000 --> 00:01:22,000
Dieter Nürnberger jest w drodze na spotkanie z wizytującymi naukowcami,

17
00:01:22,000 --> 00:01:28,000
Chrisem Tinneyem i jego doktorantem Stephenem Parkerem, aby stworzyć zespół na nadchodzącą noc.

18
00:01:29,000 --> 00:01:32,000
Trójka obserwowała wspólnie przez kilka nocy;

19
00:01:32,000 --> 00:01:35,000
dzisiaj jest ich końcowy wieczór i są gotowi do pracy.

20
00:01:35,000 --> 00:01:39,000
Po kolacji dyskutują na temat planów na nadchodzącą noc.

21
00:01:41,000 --> 00:01:44,000
Odpowiednio wcześnie przed zachodem słońca opuszczają Rezydencję

22
00:01:44,000 --> 00:01:49,000
i jadą pustynną drogą do budynku ze sterownią VLT.

23
00:01:51,000 --> 00:01:56,000
W budynku sterowni przygotowują obserwacje i sprawdzają ustawienia teleskopu.

24
00:01:58,000 --> 00:02:04,000
Czas obserwacyjny na tych wielkich teleskopach jest cenny i za wszelką cenę trzeba uniknąć opóźnień.

25
00:02:04,000 --> 00:02:11,000
Tak jak pilot sprawdza swój samolot przed startem, Dieter dokonuje szczegółowego sprawdzenia "swojego" instrumentu,

26
00:02:11,000 --> 00:02:15,000
podczas gdy operator teleskopu robi to samo z gigantycznym teleskopem.

27
00:02:16,000 --> 00:02:21,000
Wszystko działa dobrze i można zacząć, więc zespół idzie na platformę ocenić pogodę.

28
00:02:22,000 --> 00:02:26,000
Astronomowie przejechali długą drogę dla słynnego widoku na Wszechświat.

29
00:02:26,000 --> 00:02:30,000
Słynny widok zachodu słońca jest dołączony gratis!

30
00:02:32,000 --> 00:02:35,000
Jak zwykle w Paranal, warunki są idealne

31
00:02:35,000 --> 00:02:39,000
i Dieter oraz wizytujący astronomowie wracają z wielkimi oczekiwaniami.

32
00:02:40,000 --> 00:02:42,000
Zaczynamy!

33
00:02:42,000 --> 00:02:45,000
Nadchodzi chwila zapłaty za całą ciężką pracę i przygotowania.

34
00:02:45,000 --> 00:02:49,000
Dla wielu astronomów to długo oczekiwany moment, gdy w końcu mogą użyć

35
00:02:49,000 --> 00:02:53,000
jednej z najbardziej zaawansowanych na świecie maszyn naukowych do przetestowania swoich koncepcji na temat Wszechświata.

36
00:02:53,000 --> 00:02:57,000
Dołączmy do nich i zobaczmy jak idą pierwsze nocne obserwacje.

37
00:02:58,000 --> 00:03:04,000
Program obserwacyjny postępuje, otulony otoczeniem nowoczesnej techniki w sterowni.

38
00:03:05,000 --> 00:03:10,000
Mimo, że obserwacje idą gładko, wymagają pełnej uwagi od zespołu.

39
00:03:11,000 --> 00:03:14,000
Teleskop i warunki pogodowe są bez przerwy monitorowane.

40
00:03:15,000 --> 00:03:19,000
Jakość obrazu wygląda całkiem dobrze na całym polu.

41
00:03:20,000 --> 00:03:25,000
Zespół używa bardzo sprytnej techniki, zwanej obrazowaniem metanu, do wykrywania brązowych karłów —

42
00:03:25,000 --> 00:03:32,000
obiektów zbyt małych i zbyt chłodnych do spalania wodoru w swoich centrach, które można z tego powodu nazwać nieudanymi gwiazdami.

43
00:03:32,000 --> 00:03:34,000
Co ujawnią dane?

44
00:03:34,000 --> 00:03:39,000
Wszędzie są ładne okrągłe obrazki, czyli właśnie to co chcemy zobaczyć.

45
00:03:39,000 --> 00:03:44,000
Pierwsza połowa nocy jest udana i zespół zebrał już dużo danych.

46
00:03:44,000 --> 00:03:47,000
To dobry moment na chwilę przerwy.

47
00:03:47,000 --> 00:03:53,000
Gdy Dieter i jego towarzysze spożywają posiłek o północy, teleskop nie stoi bezczynnie.

48
00:03:53,000 --> 00:03:57,000
Ich obserwacje nadal trwają, monitorowane przez operatora instrumentu teleskopu.

49
00:03:58,000 --> 00:04:06,000
W trakcie trwania obserwacji kluczowe jest, aby astronom pomocniczy oraz astronomowie wizytujący byli w stałym kontakcie:

50
00:04:07,000 --> 00:04:11,000
Czy jakość danych jest taka jak oczekiwana?

51
00:04:11,000 --> 00:04:15,000
Czy kontynuujemy z tym celem, czy też przestawiamy na kolejny?

52
00:04:15,000 --> 00:04:18,000
Czy zmieniamy ustawienia instrumentu, czy też je zachowujemy?

53
00:04:19,000 --> 00:04:22,000
Z ekspercką wiedzą Dietera na temat VLT i instrumentów

54
00:04:22,000 --> 00:04:28,000
wizytujący astronomowie mogą na bieżąco oceniać i decydować o swojej strategii obserwacyjnej.

55
00:04:29,000 --> 00:04:33,000
W końcu sesja obserwacyjna zbliża się do końca.

56
00:04:33,000 --> 00:04:36,000
Nasz zespół jest zmęczony, ale szczęśliwy!

57
00:04:36,000 --> 00:04:38,000
Zebrane dane wyglądają nadzwyczaj obiecująco

58
00:04:38,000 --> 00:04:43,000
i muszą być teraz przeanalizowane w instytutach wizytujących astronomów.

59
00:04:44,000 --> 00:04:48,000
To z pewnością najlepszy zestaw danych uzyskany przez kogokolwiek dla tego rodzaju eksperymentu.

60
00:04:48,000 --> 00:04:50,000
OK, pora na raport z nocy.

61
00:04:50,000 --> 00:04:52,000
Raport z nocy jest przekazany.

62
00:04:52,000 --> 00:04:57,000
Astronomowie opuszczają budynek sterowni i wracają do Rezydencji.

63
00:04:58,000 --> 00:05:04,000
Dla wizytujących astronomów to koniec ich sesji obserwacyjnej, więc pora powiedzieć im "do widzenia"!

64
00:05:04,000 --> 00:05:06,000
Albo raczej, do zobaczenia następnym razem...

65
00:05:06,000 --> 00:05:08,000
Ale dla Dietera to jeszcze nie koniec...

66
00:05:10,000 --> 00:05:17,000
Jak zwykle, po sesji obserwacyjnej na VLT Dieter szuka trochę porannego relaksu, zanim pójdzie do łóżka.

67
00:05:18,000 --> 00:05:24,000
Basen w Rezydencji został zbudowany do nawilżenia ekstremalnie suchego pustynnego powietrza,

68
00:05:24,000 --> 00:05:26,000
ale na pewno można go wykorzystać także do popływania.

69
00:05:27,000 --> 00:05:30,000
To cudowne miejsce, czyż nie?

70
00:05:30,000 --> 00:05:32,000
To koniec dnia pracy Dietera.

71
00:05:32,000 --> 00:05:35,000
Dzisiaj będzie dobrze spać, świadomy, że

72
00:05:35,000 --> 00:05:39,000
VLT kolejny raz dostarczył swoim użytkownikom danych pierwszej klasy.

73
00:05:39,000 --> 00:05:42,000
Tutaj Dr J. Kończę ESOcast.

74
00:05:42,000 --> 00:05:45,000
Dołączcie do mnie kolejnym razem w nowej kosmicznej przygodzie.

75
00:05:46,000 --> 00:05:49,000
ESOcast został wyprodukowany przez ESO - Europejskie Obserwatorium Południowe.

76
00:05:49,000 --> 00:05:52,000
ESO jest wiodącą naukową i technologiczną organizacją międzyrządową do badań astronomicznych,

77
00:05:52,000 --> 00:05:55,000
projektującą, budującą i operującą najbardziej zaawansowanymi na świecie teleskopami naziemnymi.

78
00:05:56,000 --> 00:05:59,000
Tłumaczenie: Krzysztof Czart