1 00:00:02,000 --> 00:00:05,000 Korzystając z okrętu flagowego ESO - Bardzo Dużego Teleskopu (VLT) 2 00:00:05,000 --> 00:00:08,000 oraz z innych teleskopów na całym świecie, 3 00:00:08,000 --> 00:00:11,000 zespół europejskich astronomów odkrył 4 00:00:11,000 --> 00:00:14,000 najdalszy kwazar obserwowany do tej pory! 5 00:00:15,000 --> 00:00:18,000 Szczegółowo badając tę świecącą latarnię 6 00:00:18,000 --> 00:00:21,000 naukowcy odkryli, że widzimy kwazar w czasie, 7 00:00:21,000 --> 00:00:26,000 gdy Wszechświat miał zaledwie 770 milionów lat. 8 00:00:26,000 --> 00:00:31,000 Oznacza to, że światło z kwazara potrzebowało 12,9 miliarda lat na dotarcie do nas. 9 00:00:32,000 --> 00:00:35,000 Nigdy wcześniej nie obserwowano jaśniejszego obiektu 10 00:00:35,000 --> 00:00:38,000 tak daleko we wczesnym Wszechświecie. 11 00:00:43,000 --> 00:00:45,000 To jest ESOcast! 12 00:00:45,000 --> 00:00:48,000 Najnowsze badania naukowe oraz codzienna praca w ESO, 13 00:00:48,000 --> 00:00:50,000 Europejskim Obserwatorium Południowym. 14 00:00:50,000 --> 00:00:57,000 Eksplorowanie dalekich granic z naszym gospodarzem Dr J, a.k.a. dr Joe Liske. 15 00:01:01,000 --> 00:01:04,000 Kwazary to bardzo jasne, odległe galaktyki, 16 00:01:04,000 --> 00:01:07,000 zasilane przez supermasywne czarne dziury w swoich centrach. 17 00:01:07,000 --> 00:01:10,000 Te zdumiewające obiekty mają masy milionów słońc 18 00:01:10,000 --> 00:01:13,000 upchanych w przestrzeni mniejszej niż nasz Układ Słoneczny. 19 00:01:14,000 --> 00:01:17,000 Zjawisko kwazara przekształca zwyczajną galaktykę 20 00:01:17,000 --> 00:01:21,000 w coś, co astronomowie nazywają "złymi potworami" 21 00:01:21,000 --> 00:01:24,000 - najjaśniejsze ze wszystkich obiektów we Wszechświecie. 22 00:01:24,000 --> 00:01:28,000 Należący do ESO Bardzo Duży Teleskop, bardziej znany jako VLT, 23 00:01:28,000 --> 00:01:33,000 pomógł w odkryciu najdalszego z tych imponujących obiektów. 24 00:01:34,000 --> 00:01:36,000 Dawno temu we wczesnym Wszechświecie 25 00:01:36,000 --> 00:01:40,000 galaktyki zawierały znacznie więcej gazu i pyłu niż obserwujemy w obecnych czasach. 26 00:01:40,000 --> 00:01:45,000 Stopniowo materiał był zużywany do formowania się gwiazd i planet 27 00:01:45,000 --> 00:01:48,000 i coraz mniej pozostawało go do zasilania supermasywnych czarnych dziur 28 00:01:48,000 --> 00:01:51,000 w procesach, które tworzą dżety kwazarów. 29 00:01:52,500 --> 00:01:55,217 Obiekty we wczesnym Wszechświecie, 30 00:01:55,217 --> 00:01:57,168 takie jak nowy kwazar rekordzista, 31 00:01:57,168 --> 00:01:58,900 nie mogą być obserwowane w świetle widzialnym. 32 00:01:59,699 --> 00:02:02,346 W momencie gdy ich blask dociera do detektorów na Ziemi 33 00:02:02,346 --> 00:02:05,829 ekspansja Wszechświata rozciągnęła światło tak bardzo, 34 00:02:05,829 --> 00:02:09,500 że przesunęło się w większości w podczerwoną część widma. 35 00:02:10,288 --> 00:02:14,095 Na dodatek kwazary we wczesnym Wszechświecie są niezmiernie rzadkie, 36 00:02:14,095 --> 00:02:17,230 dlatego aby znaleźć rekordowy obiekt 37 00:02:17,230 --> 00:02:20,000 zespół astronomów potrzebował pięć lat czasu 38 00:02:20,000 --> 00:02:23,314 żmudnego egzaminowania wielkiej listy obiektów 39 00:02:23,314 --> 00:02:26,146 z podczerwonego przeglądu wykonanego teleskopem UKIRT 40 00:02:26,146 --> 00:02:29,490 - zanim w końcu zdobyli złoty medal. 41 00:02:31,500 --> 00:02:35,527 Przy tak niesamowitym odkryciu zespół nie miał wyboru: 42 00:02:35,527 --> 00:02:38,500 trzeba było zweryfikować uzyskane wyniki. 43 00:02:39,000 --> 00:02:41,402 Za pomocą instrumentu FORS2 na VLT, 44 00:02:41,402 --> 00:02:44,467 wspólnie z instrumentami na teleskopie Gemini North, 45 00:02:44,467 --> 00:02:48,182 potwierdzono przesunięcie ku czerwieni równe 7,1. 46 00:02:48,182 --> 00:02:51,247 Oznacza to tak dużą odległość, 47 00:02:51,247 --> 00:02:56,402 że światło z kwazara potrzebuje 12,9 miliarda lat na dotarcie do nas. 48 00:02:58,500 --> 00:03:00,349 Pomimo olbrzymiej odległości 49 00:03:00,349 --> 00:03:03,507 niesamowita jasność kwazara umożliwiła zidentyfikowanie 50 00:03:03,507 --> 00:03:07,408 innych jego charakterystyk za pomocą tych samych dwóch teleskopów. 51 00:03:07,408 --> 00:03:10,636 Okazało się, że czarna dziura zasilająca kwazar 52 00:03:10,636 --> 00:03:14,723 ma masę około dwa miliardy razy większą niż Słońce. 53 00:03:14,723 --> 00:03:19,668 To niespotykana masa jak na obiekt w tak wczesnym Wszechświecie. 54 00:03:21,758 --> 00:03:24,359 Obecne oszacowania mówią, że w tej odległości na całym niebie 55 00:03:24,359 --> 00:03:28,817 powinno być tylko 100 jasnych kwazarów. 56 00:03:28,817 --> 00:03:31,450 Odnalezienie tego jednego była wielkim wyzwaniem. 57 00:03:32,000 --> 00:03:35,574 Dodatkowym bonusem było to, że okazał się odleglejszy 58 00:03:35,574 --> 00:03:37,300 niż spodziewali się astronomowie. 59 00:03:38,400 --> 00:03:41,542 Kwazar ten jest żywą próbką wczesnego Wszechświata 60 00:03:41,542 --> 00:03:44,467 i pomoże zrozumieć nam w jaki sposób powstawały czarne dziury 61 00:03:44,467 --> 00:03:48,100 kilkaset milionów lat po Wielkim Wybuchu. 62 00:03:51,200 --> 00:03:55,100 ESOcast został wyprodukowany przez ESO - Europejskie Obserwatorium Południowe. 63 00:03:55,100 --> 00:03:59,100 ESO jest wiodącą naukową i technologiczną organizacją międzyrządową do badań astronomicznych, 64 00:03:59,100 --> 00:04:02,100 projektującą, budującą i operującą najbardziej zaawansowanymi na świecie teleskopami naziemnymi. 65 00:04:04,019 --> 00:04:09,082 Tłumaczenie: Krzysztof Czart 66 00:04:20,156 --> 00:04:23,800 Teraz, gdy poznałeś ESO, 67 00:04:25,195 --> 00:04:28,910 spróbuj 'wyjść poza naszą planetę' za pomocą Kosmicznego Teleskopu Hubble'a 68 00:04:30,600 --> 00:04:38,198 Hubblecast ukazuje najnowsze odkrycia dokonane za pomocą najbardziej znanego i cenionego 69 00:04:39,684 --> 00:04:43,957 kosmicznego obserwatorium: Kosmicznego Teleskopu Hubble'a, należącego do NASA/ESA.