1 00:00:02,000 --> 00:00:07,000 Planeta pozasłoneczna okrążająca gwiazdę, która przybyła do naszej Drogi Mlecznej z innej galaktyki, 2 00:00:07,000 --> 00:00:11,000 została wykryta przez europejski zespół astronomów. 3 00:00:11,000 --> 00:00:14,000 Ta planeta typu jowiszowego jest szczególnie nietypowa, 4 00:00:14,000 --> 00:00:18,000 gdyż okrąża gwiazdę będącą blisko końca swojego życia 5 00:00:18,000 --> 00:00:20,000 i może zostać przez nią pochłonięta, 6 00:00:20,000 --> 00:00:24,000 ukazując jaki los może czekać nasz własny układ planetarny. 7 00:00:24,000 --> 00:00:26,000 w odległej przeszłości. 8 00:00:31,000 --> 00:00:33,000 To jest ESOcast! 9 00:00:33,000 --> 00:00:36,000 Najnowsze badania naukowe oraz codzienna praca w ESO, 10 00:00:36,000 --> 00:00:38,000 Europejskim Obserwatorium Południowym. 11 00:00:38,000 --> 00:00:44,000 Eksplorowanie najdalszych granic z naszym gospodarzem Dr J a.k.a. dr Joe Liske. 12 00:00:49,000 --> 00:00:51,000 Cześć, witam w ESOcast. 13 00:00:51,000 --> 00:00:56,000 W tym odcinku dowiemy się w jaki sposób akt galaktycznego kanibalizmu 14 00:00:56,000 --> 00:01:01,000 sprowadził planetę z innej galaktyki w zasięg astronomów. 15 00:01:01,000 --> 00:01:05,000 Astronomowie odkryli już prawie 500 planet 16 00:01:05,000 --> 00:01:07,000 krążących wokół gwiazd w naszym kosmicznym sąsiedztwie, 17 00:01:07,000 --> 00:01:11,000 ale nie potwierdzono istnienia żadnej poza granicami Drogi Mlecznej. 18 00:01:11,000 --> 00:01:17,000 Teraz jendak planeta o masie co najmniej 1,25 razy większej niż masa Jowisza 19 00:01:17,000 --> 00:01:21,000 została odkryta w pobliżu gwiazdy o pochodzeniu pozagalaktycznym, 20 00:01:21,000 --> 00:01:26,000 pomimo, że obecnie gwiazda znajduje się wewnątrz naszej własnej galaktyki. 21 00:01:26,000 --> 00:01:31,000 Gwiazda znana jako HIP 13033 22 00:01:31,000 --> 00:01:36,000 znajduje się około 2000 lat świetlnych od Ziemi i jest częścią tzw. strumienia Helmi. 23 00:01:36,000 --> 00:01:40,000 Ten strumień gwiazd należał kiedyś do galaktyki karłowatej, 24 00:01:40,000 --> 00:01:42,000 która została pochłonięta przez Drogę Mleczną 25 00:01:42,000 --> 00:01:47,000 w akcie galaktycznego kanibalizmu, 6 do 9 miliardów lat temu. 26 00:01:47,000 --> 00:01:52,000 Astronomowie wykryli planetę poszukując niewielkich oznak "chybotania się" gwiazdy, 27 00:01:52,000 --> 00:01:56,000 spowodowanego grawitacyjnym przyciąganiem od orbitującego towarzysza. 28 00:01:56,000 --> 00:01:58,000 Dla tych precyzyjnych obserwacji 29 00:01:58,000 --> 00:02:02,000 zespół użył spektrografu wysokiej rozdzielczości o nazwie FEROS, 30 00:02:02,000 --> 00:02:08,000 pracującego na 2,2-metrowym teleskopie w Obserwatorium ESO La Silla w Chile. 31 00:02:11,000 --> 00:02:17,000 Planeta HIP 13044 b, jest także jedną z niewielu znanych egzoplanet, 32 00:02:17,000 --> 00:02:21,000 które przetrwały znaczny wzrost rozmiaru gwiazdy macierzystej 33 00:02:21,000 --> 00:02:24,000 po wyczerpaniu paliwa wodorowego w jądrze, 34 00:02:24,000 --> 00:02:28,000 np. fazę czerwonego olbrzyma w ewolucji gwiazd. 35 00:02:28,000 --> 00:02:33,000 HIP 13044 b znajduje się blisko swojej gwiazdy. 36 00:02:33,000 --> 00:02:35,000 W najbliższym punkcie swojej eliptycznej orbity 37 00:02:35,000 --> 00:02:39,000 jest bliżej niż jedna średnica gwiazdy od powierzchni gwiazdy, 38 00:02:39,000 --> 00:02:44,000 (zaledwie około 0,055 odległości Ziemia-Słońce), 39 00:02:44,000 --> 00:02:48,000 a swoją orbitę okrąża w ciągu zaledwie 16 dni. 40 00:02:48,000 --> 00:02:50,000 Astronomowie wysuwają hipotezę, 41 00:02:50,000 --> 00:02:54,000 że orbita planety mogła początkowo być znacznie większa, 42 00:02:54,000 --> 00:02:58,000 ale zacieśniła się podczas fazy czerwonego olbrzyma. 43 00:02:58,000 --> 00:03:02,000 Inne bliższe planety mogły nie mieć tyle szczęścia. 44 00:03:02,000 --> 00:03:04,000 Naukowcy sugerują, że niektóre z planet wewnętrznych 45 00:03:04,000 --> 00:03:09,000 mogły zostać wchłonięcie przez gwiazdę w trakcie fazy czerwonego olbrzyma. 46 00:03:09,000 --> 00:03:11,000 Mimo, że jowiszopodobna egzoplaneta 47 00:03:11,000 --> 00:03:14,000 uniknęła jak dotąd losu planet wewnętrznych, 48 00:03:14,000 --> 00:03:18,000 gwiazda nadal będzie ekspandować w kolejnych etapie swojej ewolucji. 49 00:03:18,000 --> 00:03:21,000 Gdy to nastąpi, może pochłonąć planetę, 50 00:03:21,000 --> 00:03:25,000 co będzie oznaczało jej ostateczne unicestwienie. 51 00:03:26,000 --> 00:03:29,000 Astronomowie poszukują teraz kolejnych planet 52 00:03:29,000 --> 00:03:31,000 w pobliżu gwiazd znajdujących się w końcowych stadiach ewolucji. 53 00:03:31,000 --> 00:03:36,000 Ich praca może powiedzieć nam o przyszłym losie planet w naszym własnym Układzie Słonecznym, 54 00:03:36,000 --> 00:03:39,000 gdyż naukowcy spodziewają się, że Słońce także stanie się czerwonym olbrzymem 55 00:03:39,000 --> 00:03:41,000 za około pięć miliardów lat. 56 00:03:42,000 --> 00:03:45,000 Tutaj Dr J. Kończę dzisiejszy ESOcast. 57 00:03:45,000 --> 00:03:49,000 Zapraszam ponownie na kolejną kosmiczną przygodę. 58 00:03:50,000 --> 00:03:54,000 ESOcast został wyprodukowany przez ESO - Europejskie Obserwatorium Południowe. 59 00:03:54,000 --> 00:03:58,000 ESO jest wiodącą naukową i technologiczną organizacją międzyrządową do badań astronomicznych, 60 00:03:58,000 --> 00:04:01,000 projektującą, budującą i operującą najbardziej zaawansowanymi na świecie teleskopami naziemnymi. 61 00:04:03,000 --> 00:04:08,000 Tłumaczenie: Krzysztof Czart 62 00:04:15,000 --> 00:04:18,000 Teraz, gdy poznałeś ESO, 63 00:04:19,000 --> 00:04:23,000 spróbuj 'wyjść poza naszą planetę' za pomocą Kosmicznego Teleskopu Hubble'a 64 00:04:24,000 --> 00:04:33,000 Hubblecast ukazuje najnowsze odkrycia dokonane za pomocą najbardziej znanego i cenionego 65 00:04:34,000 --> 00:04:38,000 kosmicznego obserwatorium: Kosmicznego Teleskopu Hubble'a, należącego do NASA/ESA.