Yıllar Boyunca ESO’da Hesaplamalar - Teknolojideki İnanılmaz Gelişim

Computing at ESO Through the Ages
Computing at ESO Through the Ages
Resimleri görmek için yeşil kolu sürükleyin

ESO bu sene 50.yılını tamamlıyor ve bu önemli yıl dönümünü kutlamak için tarihimize kısa bir göz atacağız. 2012 yılı boyunca ayda bir kez yayınlanan haftanın 'önceden ve şimdi' özel fotoğrafı La Silla ve Paranal gözlem yerleşkesinde, ESO'nun Şili Santiago'da bulunan ofisinde ve Almanya Garching Münih'teki merkez ofisinde yıllar içinde her şeyin nasıl değiştiğini göstermektedir.

Bu ay ki fotoğraf çiftimiz ESO'da kullanılan hesaplama gücünün zamanla önemli ölçüde nasıl değiştiğini gösteriyor. Her iki fotoğrafta da ESO'nun bilgisayar sistemlerinin önünde Avusturya'lı Gökbilimci Rudi Albrecht gösteriliyor ama tarihler arasında onyıllar var.

1974 yılında ESO'nun Şili Santiyago ofisinde çekilen tarihi görüntüde, elinde kalem, uzyazıcının (tel ile bağlanan otomatik yazı makina sistemi) önünde dikkatle kodları inceleyen Albrecht'i görebilmekteyiz. La Silla Gözlemevi'nde bulunan ESO 1-metre teleskobuna [1] bağlı olan Spektrum Tarayıcı için yazılım üzerine çalışıyordu. Veriler yazıcının arkasında görülebilen Hewlett Packard 2116 mini bilgisayarı kullanılarak Santiyago'da işlendi. Bu hantal bilgisayar, bir işlemci ve olağanüstü 16 kilobayt manyetik-çekirdek hafıza (!) ile sonuçları ziyaretçi gökbilimcilerin kendi enstitülerindeki bilgisayarlarda yapacakları daha sonraki işlemlerde kullanılmak üzere hazır durumda manyetik teyp üzerinde depoluyordu.Teyp üzerindeki dosyaları işlemek için gereken bellek kullanılabilir bellekten daha büyüktü bundan dolayı Albrecht, Hewlett Packard Yazılım Merkezi'ne de katkıda bulunan bir sanal bellek sistemi geliştirdi.

Günümüz fotoğrafında, Albrecht ESO teleskoplarından alınan verilerin saklandığı ve paylaşıldığı Almanya Garching Münih'teki ESO merkez ofisindeki veri merkezinde görülüyor. 40 çekirdek işlemcili, 138 terabayt bellek kapasitesi ve 1974 yılında kullandığı makineden 5 milyon kat daha fazla kapasiteye sahip olan 83 gigabaytlık RAM rafların içine yerleştirilmiş sisteminin önünde duruyor. Hatta elinde tuttuğu tablet bilgisayar eski makineden daha iyi performans sahip ve kalem ve kâğıda modern bir alternatif.

Yıllar boyunca, ESO'nun bilgisayar sistemleri gözlemevinin teleskoplarından sel gibi gelen bilimsel verilerin üstesinden gelmek için gelişmektedir.Teleskop, dedektör ve bilgisayar teknolojisindeki ilerlemeler gözlemevlerinin daha çok sayıda görüntü, tayf ve kataloglar üretmesi anlamına gelmektedir. Örneğin, Paranal'daki iki tarama teleskobu, VST ve VISTA, yılda 100 terabayttan fazla veri üretiyor. Manyetik teyp ve 16 kilobayt bellek günlerinden çok farklı bir şekilde! 

Notlar

[1] ESO 1-metre teleskobu 1994’de hizmetten çıkmıştır.

İletişim

Güven Tunç
Başkent Üniversitesi, Makine Müh.Bölümü, ESON Türkiye Ekibi
Ankara, Türkiye
E-posta: guventunc52@gmail.com

Telif

ESO

Görüntü Karşılaştırma Hakkında

Kimlik:potw1223a
Yayın tarihi:04 Haziran 2012 10:00:00

Görüntüler