Veldu þitt tungumál:

ESOcast 43: Að sjá skýrt – Sérstakur 50 ára afmælisþáttur #3

Í þriðja þætti þessarar raðar — 43. þætti ESOcast — er sagt frá flaggskipi ESO: Very Large Telescope (VLT). Í þættinum skoðum við hátæknina á bakvið sjónaukann sem hefur veitt stjörnufræðingum óviðjafnanlega sýn á alheiminn.

Til að ná skörpum myndum af himninum þarf VLT að glíma við tvö veigamikil atriði sem bjaga myndir af fyrirbærum himins. Í fyrsta lagi aflagast speglar vegna stærðar þeirra. Þetta vandamál er leyst með tölvustýrðu stuðningskerfi — virkum sjóntækjum — sem tryggja að speglarnir halda réttir lögun á öllum stundum. Í öðru lagi gerir ókyrrð í lofthjúpi jarðar stjörnurnar móðukenndar. Aðlögunarsjóntæki leiðrétta bjögun lofthjúpsins í rauntíma með hjálp sveigjanlegra, tölvustýrðra spegla sem breyta lögun sinni hundrað sinnum á sekúndu til að vega upp á móti áhrifum lofthjúpsins.

Næmar innrauðar myndavélar VLT hafa með hjálp aðlögunarsjóntækja skyggnst í gegnum þykk rykský sem birgja sýn inn að kjarna vetrarbrautarinnar. Myndirnar hafa gert stjörnufræðingum kleift að fylgjast með stjörnum hringsóla um risasvartholið í miðju vetrarbrautarinnar. Auk þess hefur sjónaukinn greint orkuríka blossa frá gasskýjum sem svartholið gleypir.

Horfðu á þáttinn og sjáðu hvers vegna Very Large Telescope er skarpasta auga jarðar.

Fleiri þætti ESOcast má nálgast hér. 

Mynd/Myndskeið: