ESO for the Public > ESO in your Language > Iceland (Íslenska) > Fréttir > Fréttatilkynningar

jump to navigation jump to content

Fréttatilkynningar

Gerstu áskrifandi að fréttapóstlista

eso1147is — Fréttatilkynning

VLT finnur stjörnu sem snýst hraðast allra

5. desember 2011: Very Large Telescope ESO hefur fundið stjörnu sem snýst hraðast allra þekktra stjarna. Þessa ungu, björtu og massamiklu stjörnu er að finna í Stóra Magellansskýinu, fylgivetrarbraut okkar, sem er í um 160.000 ljósára fjarlægð frá jörðinni. Stjörnufræðingar telja að hún hafi átt stormasama fortíð og kastast út úr tvístirnakerfi þegar förunauturinn sprakk.

eso1146is — Fréttatilkynning

Spænski krónprinsinn heimsækir Paranal stjörnustöð ESO

24. nóvember 2011: Þann 24. nóvember 2011 heiðruðu hinir tignu gestir Prinsinn og Prinsessan af Astúríu Paranal stjörnustöð ESO í Chile með nærveru sinni

eso1145is — Fréttatilkynning

Köld ský Kjalarþokunnar — APEX sýnir stjörnumyndunarsvæði í Kjalarþokunni í nýju ljósi

16. nóvember 2011: Mælingar APEX sjónaukans á hálfsmillímetrageislun frá Kjalarþokunni sýna hvernig stjörnur myndast í köldum rykskýjum þokunnar. Í þokunni er mikil og ör stjörnumyndun og geymir hún nokkrar massamestu stjörnur sem þekkjast í vetrarbrautinni okkar. Hún er því kjörin vettvangur til rannsókna á sambandi ungra stjarna og sameindaskýsins sem þær urðu til úr.

eso1144is — Fréttatilkynning

Lútesía: Sjaldgæf leif frá myndun jarðar

11. nóvember 2011: Nýjar mælingar benda til þess að smástirnið Lútesía sé leif af því efni sem myndaði jörðina, Venus og Merkúríus. Stjörnufræðingar notuðu gögn frá Rósetta geimfari ESA, New Technology Telescope ESO og innrauðum sjónaukum NASA til að komast að þessari niðurstöðu. Efnasamsetning smástirnisins líkist sjaldgæfri tegund loftsteina sem fallið hafa til jarðar og eru taldir hafa myndast innarlega í sólkerfinu. Þetta þýðir að Lútesía hefur á einhverjum tímapunkti, færst úr innra sólkerfinu út í smástirnabeltið milli Mars og Júpíters.

eso1143is — Fréttatilkynning

Mælingar VLT á gammablossa leiðir í ljós óvænta efnasamsetningu vetrarbrauta í hinum unga alheimi

2. nóvember 2011: Alþjóðlegur hópur stjörnufræðinga notaði skammlíft en skært ljós frá fjarlægum gammablossa til að kanna efnasamsetningu vetrarbrauta í órafjarlægð. Mælingarnar voru gerðar með Very Large Telescope ESO og leiddu þær nokkuð mjög óvænt í ljós: Tvær vetrarbrautir í hinum unga alheimi innihalda meira magn af þungum frumefnum en sólin. Hugsanlega eru vetrarbrautirnar tvær að renna saman en slíkir atburður snemma í sögu alheimsins knýr áfram mikla nýmyndun stjarna og gæti komið af stað gammablossum.

eso1142is — Fréttatilkynning

Eris er tvíburi Plútós — Stærð dvergreikistjörnunnar fjarlægu mæld nákvæmlega við stjörnumyrkva

26. október 2011: Í fyrsta sinn hafa stjörnufræðingar mælt þvermál Erisar, dvergreikistjörnunnar fjarlægu, mjög nákvæmlega með því að fylgjast með henni ganga fyrir daufa stjörnu. Atburðurinn var sýnilegur í árslok 2010 með sjónaukum í Chile, þar á meðal belgíska TRAPPIST sjónaukanum í stjörnustöð ESO á La Silla. Mælingarnar sýna að Eris er næstum eineggja tvíburi Plútós hvað stærð snertir. Yfirborð Erisar reynist líka mjög bjart sem bendir til þess að það sé allt ísilagt, líklega af völdum frosins lofthjúps. Niðurstöðurnar eru birtar í nýjasta hefti tímaritsins Nature sem kemur út 27. október 2011.

eso1141is — Fréttatilkynning

VISTA finnur nýjar kúluþyrpingar — og sér í gegnum miðju vetrarbrautarinnar

19. október 2011: Tvær nýfundnar kúluþyrpingar hafa bæst í hóp 158 sem áður þekktust í vetrarbrautinni okkar. Þyrpingarnar fundust á myndum sem teknar voru með VISTA kortlagningarsjónauka ESO í Via Lactea (VVV) verkefninu. Á sama tíma fannst auk þess fyrsta lausþyrpingin sem er langt handan við miðju vetrarbrautarinnar en ljósið frá henni ferðaðist í gegnum þykkt gas og ryk á leið sinni til okkar.

eso1140is — Fréttatilkynning

Líkan í fullri stærð af stærsta spegli heims sett saman á opnu húsi ESO

17. október 2011: Laugardaginn 15. október stóð Stjörnustöð Evrópulanda á suðurhveli (European Southern Observatory, ESO) fyrir opnu húsi í Garching við München í Bæjaralandi í Þýskalandi. Mörg þúsund gestir tóku þar þátt í gerð líkans í raunstærð af stærsta fyrirhugaða spegli heims — spegli European Extremely Large Telescope (E-ELT) — og fengu innsýn í starfsemi ESO.

eso1139is — Fréttatilkynning

ESO og Chile undirrita samkomulag um E-ELT

13. október 2011: Við athöfn sem fram fór í Santiago í Chile í dag undirrituðu Alfredo Moreno, utanríkisráðherra Chile, og Tim de Zeeuw, framkvæmdarstjóri ESO, samkomulag um European Extremely Large Telescope. Þetta samkomulag milli ESO og ríkisstjórnar Chile felur í sér gjöf á landi undir sjónaukann, vernd svæðisins í kringum hann til langframa og stuðning ríkisstjórnar Chile fyrir uppbyggingu E-ELT.

eso1138is — Fréttatilkynning

Fjarlægar vetrarbrautir sýna hvernig alheimsþokunni létti — Nýjar mælingar VLT kanna atburðarás endurjónunarskeiðsins

12. október 2011: Með hjálp Very Large Telescope ESO hafa stjörnufræðingar séð aftur í árdaga alheims um það bil þegar hann var að verða gegnsær fyrir útfjólubláu ljósi. Þetta stutta en afdrifaríka skeið í sögu alheims sem kallað er endurjónunarskeiðið, stóð yfir fyrir um 13 milljörðum ára. Með því að rannsaka gaumgæfilega nokkrar af fjarlægustu vetrarbrautum sem sést hafa í alheimi, gátu stjörnufræðingar í fyrsta sinn dregið upp þá atburðarás sem átti sér stað á endurjónunarskeiðinu. Stjörnufræðingarnir hafa líka sýnt að ferlið hlýtur að hafa tekið skemmri tíma en áður var talið.

eso1137is — Fréttatilkynning

ALMA opnar augun — Fyrsta myndin birt frá öflugasta millímetra/hálfsmillímetra sjónauka heims

3. október 2011: Flóknasta stjörnustöð mannkyns á jörðu niðri, Atacama Large Millimeter/submillimeter Array (ALMA), hefur formlega verið tekin í notkun. Þótt sjónaukinn sé enn í smíðum sýnir fyrsta mynd hans alheim sem hvorki sést í sýnilegu né innrauðu ljósi. Mörg þúsund vísindamenn frá öllum heimshornum hafa keppst um að vera meðal þeirra fyrstu sem fá tækifæri til að kanna dimmustu, köldustu, fjarlægustu og best földu svæði alheims með þessum nýja sjónauka.

eso1136is — Fréttatilkynning

Spælt augnakonfekt — VLT sjónauki ESO sér sjaldséð fyrirbæri

28. september 2011: Stjörnufræðingar hafa notað Very Large Telescope ESO og tekið mynd af risavaxinni stjörnu sem fellur í einn sjaldgæfasta flokk stjarna í alheiminum, gulra reginrisa. Nýja myndin er sú besta sem tekin hefur verið af stjörnu í þessu flokki og sýnir í fyrsta sinn tvær stórar rykskeljar sem umlykja reginrisann í miðjunni. Stjarnan og skeljarnar minna óneitanlega á eggjahvítu í kringum eggjarauðu en einmitt þess vegna gáfu stjörnufræðingar henni nafnið Spæleggsþokan.

eso1135is — Fréttatilkynning

Bálreiður fugl á himnum — Ný ljósmynd ESO af Lambda Centauri þokunni

21. september 2011: Hér sést Lambda Centauri þokan, glóandi vetnisský og þyrping nýmyndaðra stjarna í stjörnumerkinu Mannfáknum, á mynd sem tekin var með Wide Field Imager á 2,2 metra MPG/ESO sjónaukanum. Þokan er einnig þekkt sem IC 2944 en er stundum kölluð Kjúklingaþokan því margt fólk telur sig sjá fugl í björtustu svæðum hennar.

eso1134is — Fréttatilkynning

HARPS finnur 50 fjarreikistjörnur — Metfjöldi sem finnst í einu, 16 risajarðir þar á meðal

12. september 2011: Í dag tilkynntu stjörnufræðingar sem notað hafa HARPS mælitæki ESO, um uppgötvun á yfir 50 áður óþekktum fjarreikistjörnum, þar á meðal 16 risajörðum en af þeim er ein við brún lífbeltisins í sínu sólkerfi. Stjörnufræðingarnir hafa rannsakað eiginleika allra reikistjarna sem fundist hafa hingað til með HARPS og fundið út að um 40% stjarna sem svipar til sólarinnar búa yfir að minnsta kosti einni reikistjörnu sem er léttari en Satúrnus.

eso1133is — Fréttatilkynning

Ungar stjörnur baða sig í sviðsljósinu

7. september 2011: New Technology Telescope (NTT) ESO hefur tekið glæsilega mynd af lausþyrpingunni NGC 2100. Þessi bjarta stjörnuþyrping er um 15 milljón ára gömul og að finna í Stóra Magellansskýinu sem er nálæg fylgivetrarbraut okkar eigin vetrarbrautar. Í kringum þyrpinguna er glóandi gas Tarantúluþokunnar sem er skammt frá.

eso1132is — Fréttatilkynning

Stjarnan sem ætti ekki að vera til

31. ágúst 2011: Hópur evrópskra stjörnufræðinga hefur með hjálp Very Large Telescope (VLT) ESO fundið stjörnu í vetrarbrautinni okkar sem margir töldu að gæti ekki verið til. Stjörnufræðingarnir komust að því að stjarnan er næstum eingöngu úr vetni og helíni og inniheldur önnur frumefni í ótrúlega litlu magni. Þessi efnasamsetning þýðir að stjarnan er á „forboðna svæðinu“ í kenningum um myndun stjarna, hún hefði í raun aldrei átt að geta orðið til. Greint er frá þessum niðurstöðum í nýjasta hefti tímaritsins Nature sem kom út 1. september 2011.

eso1131is — Fréttatilkynning

VLT horfir í augu meyjunnar

24. ágúst 2011: Þessa glæsilegu mynd af fallegu en óvenjulegu vetrarbrautapari sem kallað hefur verið Augun, var tekin með Very Large Telescope ESO. Stærri vetrarbrautin, NGC 4438, var eitt sinn þyrilþoka en hefur afmyndast vegna árekstra við aðrar vetrarbrautir á síðustu nokkur hundruð milljónum ára. Þetta er fyrsta myndin í Cosmic Gems verkefni ESO, framtaki sem ESO hefur veitt tíma í sjónaukum samtakanna í þeim tilgangi að miðla vísindum til almennings.

eso1130is — Fréttatilkynning

Risvaxinn geimhnoðri glóir að innan — VLT finnur frumstætt vetnisský sem þiggur orku sína frá vetrarbrautum í miðju þess

17. ágúst 2011: Rannsóknir sem gerðar voru með Very Large Telescope ESO hafa varpað ljósi á uppruna mikillar orku sem berst úr stóru en sjaldgæfu glóandi gasskýi snemma í sögu alheimsins. Í fyrsta sinn hafa athuganir sýnt að orkan sem kemur frá risavöxnum „Lyman-alfa hnoðra“ — einum stærstu stöku fyrirbærum sem vitað er um í alheiminum — megi rekja til vetrarbrauta í miðju hans. Niðurstöðurnar eru birtar í nýjasta hefti tímaritsins Nature sem kom út 18. ágúst.

eso1129is — Fréttatilkynning

Þyrilþoka í Ljóninu

10. ágúst 2011: Hér sést þyrilþokan NGC 3521 sem er í um 35 milljón ljósára fjarlægð í stjörnumerkinu Ljóninu á mynd sem tekin var með Very Large Telescope ESO. Vetrarbrautin er um 50.000 ljósár á breidd og geymir bjartan og þéttan kjarna sem er umlukinn fallegum þyrilörmum.

eso1128is — Fréttatilkynning

VISTA finnur 96 stjörnuþyrpingar faldar á bakvið ryk — Innrauður kortlagningarsjónauki ESO skyggnist djúpt inn í stjörnumyndunarsvæði í vetrarbrautinni okkar

3. ágúst 2011: Í gögnum VISTA sem er innrauður kortlagningarsjónauki ESO í Paranal stjörnustöðinni, hefur alþjóðlegur hópur stjörnufræðinga fundið 96 nýjar lausþyrpingar faldar á bakvið ryk í vetrarbrautinni okkar. Þyrpingarnar eru allar litlar og daufar og sáust því ekki í eldri kortlagningum. Þær sáust hins vegar greinilega með næmum innrauðum mælitækjum stærsta kortlagningarsjónauka heims. Þetta er í fyrsta sinn sem svo margar litlar og daufar þyrpingar hafa fundist í einu vetfangi.

« Fyrri 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 Næsta »

Niðurstöður 81 til 100 af 189

Notkun á myndum og myndskeiðum ESO

Sjá einnig