1 00:00:02,000 --> 00:00:06,000 Astronomowie korzystający z wiodącego na świecie instrumentu HARPS (należącego do ESO) 2 00:00:06,000 --> 00:00:10,000 odkryli układ planetarny zawierający co najmniej pięć planet, 3 00:00:10,000 --> 00:00:14,000 okrążających podobną do Słońca gwiazdę HD 10180. 4 00:00:14,000 --> 00:00:18,000 Badacze wierzą że system ma jeszcze dwie dodatkowe planety, 5 00:00:18,000 --> 00:00:21,000 z których jedna może mieć najmniejszą znalezioną do tej pory masę, 6 00:00:21,000 --> 00:00:26,000 czyniąc system podobnym do Układu Słonecznego pod względem liczby planet. 7 00:00:26,000 --> 00:00:29,000 Co więcej, naukowcy ustalili, że położenie planet 8 00:00:29,000 --> 00:00:34,000 jest zgodne z regularnym wzorem, widocznym także w Układzie Słonecznym. 9 00:00:39,000 --> 00:00:41,000 To jest ESOcast! 10 00:00:41,000 --> 00:00:44,000 Najnowsze badania naukowe oraz codzienna praca w ESO, 11 00:00:44,000 --> 00:00:46,000 Europejskim Obserwatorium Południowym. 12 00:00:46,000 --> 00:00:52,000 Eksplorowanie dalekich granic z naszym gospodarzem Dr J, a.k.a. dr Joe Liske. 13 00:01:00,000 --> 00:01:03,000 Zespół astronomów użył spektrografu HARPS, 14 00:01:03,000 --> 00:01:07,000 zamontowanego na 3,6-metrowym teleskopie ESO w La Silla w Chile. 15 00:01:10,000 --> 00:01:14,000 HARPS to instrument o niedoścignionej stabilności i wielkiej precyzji, 16 00:01:14,000 --> 00:01:17,000 jeden z najbardziej skutecznych łowców planet na świecie. 17 00:01:19,000 --> 00:01:24,000 Astronomowie kierowani przez Christophe'a Lovisa z Obserwatorium Genewskiego 18 00:01:24,000 --> 00:01:30,000 przez okres 6 lat badali podobną do Słońca gwiazdę HD 10180. 19 00:01:30,000 --> 00:01:36,000 Gwiazda znajduje się 127 lat świetlnych od nas w południowej konstelacji Węża Wodnego. 20 00:01:36,000 --> 00:01:38,000 łacińska nazwa: Hydrus. 21 00:01:42,000 --> 00:01:46,000 Dzięki 190 indywidualnym pomiarom HARPS-a 22 00:01:46,000 --> 00:01:51,000 astronomowie wykryli ruchy gwiazdy spowodowane przez pięć lub więcej planet. 23 00:01:51,000 --> 00:01:56,000 Pięć najsilniejszych sygnałów odpowiada planetom o masie podobnej do Neptuna 24 00:01:56,000 --> 00:01:59,000 - od 13 do 25 mas Ziemi - 25 00:01:59,000 --> 00:02:03,000 które okrążają gwiazdę z okresami od 6 do 600 dni. 26 00:02:03,000 --> 00:02:08,000 Astronomowie mają także powody wierzyć, że istnieją dwie dodatkowe planety. 27 00:02:08,000 --> 00:02:13,000 Jedna byłaby podobna do Saturna z okresem orbitalnym 2200 dni. 28 00:02:13,000 --> 00:02:18,000 Druga, o masie jedynie 1,4 raza większej niż Ziemia, 29 00:02:18,000 --> 00:02:21,000 byłaby najmniej masywną egzoplanetą odkrytą do tej pory. 30 00:02:21,000 --> 00:02:25,000 Przypuszczalna planeta znajduje się blisko swojej gwiazdy, 31 00:02:25,000 --> 00:02:27,000 więc prawdopodobnie jest bardzo gorąca. 32 00:02:27,000 --> 00:02:32,000 Jeden "rok" na tej planecie trwa zaledwie 1,18 ziemskich dni! 33 00:02:35,000 --> 00:02:40,000 Nowo odkryty "układ słoneczny" jest unikalny pod kilkoma względami. 34 00:02:40,000 --> 00:02:43,000 Po pierwsze, z co najmniej pięcioma podobnymi do Neptuna planetami 35 00:02:43,000 --> 00:02:46,000 położonymi w odległości do orbity Marsa, 36 00:02:46,000 --> 00:02:50,000 system jest gęściej "zaludniony" niż nasz Układ Słoneczny w swojej wewnętrznej części, 37 00:02:50,000 --> 00:02:53,000 ma też dużo więcej masywnych planet w tym obszarze. 38 00:02:53,000 --> 00:02:58,000 Co więcej, system prawdopodobnie nie posiada gazowego olbrzyma podobnego do Jowisza. 39 00:02:59,000 --> 00:03:04,000 Dodatkowo, wszystkie planety wydają się mieć prawie kołowe orbity. 40 00:03:04,000 --> 00:03:09,000 Badania dynamiki nowego systemu ujawniają złożone interakcje pomiędzy planetami 41 00:03:09,000 --> 00:03:12,000 i dają nam wgląd w długoterminową ewolucję. 42 00:03:14,000 --> 00:03:18,000 Korzystając z nowego odkrycia, jak i z danych na temat innych systemów planetarnych, 43 00:03:18,000 --> 00:03:22,000 astronomowie odkryli, że położenia planet 44 00:03:22,000 --> 00:03:24,000 wydają się być zgodne z pewną regułą. 45 00:03:24,000 --> 00:03:28,000 - podobnie jak prawo Titiusa-Bodego istniejące dla Układu Słonecznego. 46 00:03:28,000 --> 00:03:32,000 Może to być ogólna oznaka tego, w jaki sposób formują się układy planetarne. 47 00:03:36,000 --> 00:03:40,000 Innym ważnym wynikiem jest to, że wszystkie masywne systemy planetarne 48 00:03:40,000 --> 00:03:43,000 są odkrywane w pobliżu masywnych i bogatych w metale gwiazd, 49 00:03:43,000 --> 00:03:49,000 natomiast cztery najmniej masywne systemy znaleziono wokół małomasywnych i ubogich w metale gwiazd. 50 00:03:49,000 --> 00:03:53,000 Te własności są potwierdzeniem obecnych modeli teoretycznych. 51 00:03:53,000 --> 00:03:56,000 Bez wątpienia to znaczące odkrycie podkreśla fakt, 52 00:03:56,000 --> 00:04:00,000 że wkraczamy teraz w nową erę dla nauki o planetach pozasłonecznych: 53 00:04:00,000 --> 00:04:06,000 badania złożonych systemów planetarnych, a nie tylko indywidualnych planet! 54 00:04:07,000 --> 00:04:13,000 Dzięki HARPS-owi europejscy astronomowie będą główną siłą sprawczą tego kroku. 55 00:04:17,000 --> 00:04:21,000 ESOcast został wyprodukowany przez ESO - Europejskie Obserwatorium Południowe. 56 00:04:21,000 --> 00:04:25,000 ESO jest wiodącą naukową i technologiczną organizacją międzyrządową do badań astronomicznych, 57 00:04:25,000 --> 00:04:28,000 projektującą, budującą i operującą najbardziej zaawansowanymi na świecie teleskopami naziemnymi. 58 00:04:31,000 --> 00:04:36,000 Tłumaczenie: Krzysztof Czart 59 00:04:37,000 --> 00:04:41,000 Teraz, gdy poznałeś ESO, 60 00:04:42,000 --> 00:04:46,000 spróbuj 'wyjść poza naszą planetę' za pomocą Kosmicznego Teleskopu Hubble'a 61 00:04:48,000 --> 00:04:55,000 Hubblecast ukazuje najnowsze odkrycia dokonane za pomocą najbardziej znanego i cenionego 62 00:04:57,000 --> 00:05:01,000 kosmicznego obserwatorium: Kosmicznego Teleskopu Hubble'a, należącego do NASA/ESA.