1
00:00:02,000 --> 00:00:09,000
ESO opublikowało właśnie niesamowite nowe zdjęcie pola gwiazdowego w kierunku konstelacji Kila.

2
00:00:09,000 --> 00:00:14,000
Ten frapujący widok jest rozświetlony mrowiem gwiazd we wszystkich kolorach i jasnościach.

3
00:00:14,000 --> 00:00:18,000
z których niektóre przeświecają przez obłoki gazu i pyłu.

4
00:00:18,000 --> 00:00:25,000
Złożona mgławica utworzona przez wcześniejsze gwałtowne wyrzuty otacza nietypową gwiazdę widoczną w środku pola.

5
00:00:25,000 --> 00:00:28,000
Astronomowie odkryli, że gwiazda ta ma towarzysza.

6
00:00:28,000 --> 00:00:34,000
Oddziaływania w tym układzie podwójnym, otoczonym przez dysk pyłowy,

7
00:00:34,000 --> 00:00:37,000
mogą być silnikiem zasilającym niezwykłą mgławicę gwiazdy.

8
00:00:42,000 --> 00:00:44,000
To jest ESOcast!

9
00:00:44,000 --> 00:00:49,000
Najnowsze badania naukowe oraz codzienna praca w ESO, Europejskim Obserwatorium Południowym.

10
00:00:49,000 --> 00:00:56,000
Eksplorujemy granice kosmosu z naszym gościem dr J., a.k.a. dr Joe Liske.

11
00:00:59,000 --> 00:01:02,000
Cześć, witam w tym odcinku ESOcast.

12
00:01:02,000 --> 00:01:07,000
Nazywam się Gaitee Hussain. Występuję zamiast dr J, który jest na urlopie.

13
00:01:07,000 --> 00:01:12,000
Dzisiaj zbadamy nowe, piękne zdjęcie ESO, które pokazuje bogate pole gwiazd,

14
00:01:12,000 --> 00:01:17,000
wyśrodkowane na gwieździe o nazwie HD 87643.

15
00:01:17,000 --> 00:01:25,000
Badania za pomocą nowego zestawu obserwacji dostarczyły astronomom najlepszych w historii obrazów tej gwiazdy egzotycznego typu.

16
00:01:25,000 --> 00:01:29,000
Zdjęcie, wykonane w kierunku gwiazdozbioru Kila,

17
00:01:29,000 --> 00:01:34,000
pokazuje gęsty obszar gwiazd w kierunku ramienia Kila naszej galaktyki Drogi Mlecznej.

18
00:01:34,000 --> 00:01:39,000
Gdy zrobimy zbliżenie, zobaczymy gwiazdę HD 87643,

19
00:01:39,000 --> 00:01:45,000
tzw. gwiazdę typu B[e], odległą o 4900 lat świetlnych.

20
00:01:45,000 --> 00:01:50,000
Zdjęcie pięknie ukazuje rozległą mgławicę gazu i pyłu, która odbija światło od gwiazdy.

21
00:01:50,000 --> 00:01:57,000
Wiatr gwiazdy centralnej prawdopodobnie ukształtował mgławicę, tworząc jasne, obszarpane kosmyki gazu i pyłu.

22
00:01:57,000 --> 00:02:00,000
Staranne zbadanie tych struktur wydaje się wskazywać,

23
00:02:00,000 --> 00:02:06,000
że co 15 do 50 lat występują regularne wyrzuty materii z gwiazdy.

24
00:02:07,000 --> 00:02:13,000
Wszechstronne nowe badania korzystają z trzech różnych instrumentów w arsenale teleskopów ESO.

25
00:02:13,000 --> 00:02:21,000
Po pierwsze, aby mieć ogólny widok, astronomowie wykorzystali Wide Field Imager na 2,2-metrowym teleskopie MPG/ESO,

26
00:02:21,000 --> 00:02:26,000
pracującym w Obserwatorium La Silla w Chile na wysokości 2400 m n.p.m.

27
00:02:27,000 --> 00:02:32,000
Po drugie, zespół użył Bardzo Dużego Teleskopu (VLT) w Paranal.

28
00:02:33,000 --> 00:02:39,000
Tam instrument optyki adaptywnej NACO pozwolił naukowcom uzyskać zdjęcie gwiazdy

29
00:02:39,000 --> 00:02:43,000
wolne od zaburzających efektów atmosfery.

30
00:02:43,000 --> 00:02:47,000
Aby zbadać obiekt jeszcze dokładniej, zespół uzyskał zdjęcie

31
00:02:47,000 --> 00:02:52,000
za pomocą Interferometru Bardzo Dużego Teleskopu (VLTI).

32
00:02:54,000 --> 00:02:57,000
Kompletny zakres tego zestawu obserwacji,

33
00:02:57,000 --> 00:03:02,000
od panoramicznego zdjęcia z kamery Wide Field Imager, po szczegółowe detale z obserwacji VLTI,

34
00:03:02,000 --> 00:03:08,000
odpowiada powiększeniu 60 000 razy.

35
00:03:08,000 --> 00:03:17,000
Dzięki tym danym astronomowie odkryli, że HD 87643 posiada gwiazdowego towarzysza, położonego w odległości około 50 razy większej niż dystans Ziemia-Słońce

36
00:03:17,000 --> 00:03:21,000
i ukrytego w zwartej, pyłowej otoczce.

37
00:03:21,000 --> 00:03:26,000
Dwie gwiazdy prawdopodobnie okrążają się nawzajem z okresem od 20 do 50 lat.

38
00:03:27,000 --> 00:03:31,000
Istnienie towarzysza może stanowić wyjaśnienie

39
00:03:31,000 --> 00:03:37,000
dla regularnych wyrzutów materii z HD 87643, które formują niesamowitą mgławicę.

40
00:03:37,000 --> 00:03:42,000
Gdy towarzysząca gwiazda porusza się po bardzo eliptycznej orbicie o owalnym kształcie,

41
00:03:42,000 --> 00:03:49,000
regularnie zbliża się do HD 87643, zapoczątkowując wyrzuty materiału gwiazdowego.

42
00:03:49,000 --> 00:03:53,000
To niebiańskie tango mogło być przyczyną powstania mgławicy.

43
00:03:54,000 --> 00:03:59,000
Po raz kolejny nauka pomogła nam zbadać i wyjaśnić piękno Wszechświata.

44
00:03:59,000 --> 00:04:02,000
Tutaj Gaitee Hussain, kończę ESOcast.

45
00:04:02,000 --> 00:04:06,000
Odwiedźcie nas ponownie w kolejnej kosmicznej przygodzie.

46
00:04:08,000 --> 00:04:11,000
ESOcast został wyprodukowany przez ESO - Europejskie Obserwatorium Południowe.

47
00:04:11,000 --> 00:04:14,000
ESO jest wiodącą naukową i technologiczną organizacją międzyrządową do badań astronomicznych,

48
00:04:14,000 --> 00:04:17,000
projektującą, budującą i operującą najbardziej zaawansowanymi na świecie teleskopami naziemnymi.

49
00:04:17,000 --> 00:04:20,000
Tłumaczenie: Krzysztof Czart