eso1139tr — Kurumsal Bülten

ESO ve Şili E-ELT Anlaşmasını İmzaladı

13 Ekim 2011

Şili’nin Santiyago kentinde bugün düzenlenen bir törenle Şili Dışişleri Bakanı Alfredo Moreno ve ESO Genel Müdürü Tim de Zeeuw, Avrupa Aşırı Büyük Teleskopu hakkındaki bir anlaşmaya imza attılar. ESO ile Şili Hükümeti arasındaki bu anlaşma yerleşkenin teleskop için bağışlanmasının yanısıra etrafındaki bölgenin uzun süre ayrıcalıklı kalmasını ve E-ELT kurulum çalışmalarına Şili hükümetinin vereceği desteği de içeriyor.

40-metre sınıfındaki birincil aynasıyla Avrupa Aşırı Büyük Teleskopu’na (E-ELT) dünyanın gökyüzünü izleyen en büyük gözü ünvanı verilmiştir. Mart 2010’da Şili’nin Antofagasta bölgesindeki Cerro Armazones dağı ESO tarafından E-ELT’nin gelecekteki yerleşkesi olarak seçilmiştir. Yeni teleskop, halen bünyesinde Çok Büyük Teleskop (VLT), VLT Girişimölçeri ve Tarama Teleskopları’nı barındıran Paranal Gözlemevi’ne ilave edilecektir. Cerro Paranal, Cerro Armazones’e sadece 20 km uzaklıkta olup altyapının çoğu bu iki yerleşke arasında paylaşılacaktır.

Bu anlaşma ESO ve Şili arasında ilk kez 1963’te imzalanan anlaşmayla başlayan bilimsel ve teknolojik işbirliğine yapılan kayda değer başka bir desteği de temsil etmektedir. ESO ve Şili bilim adamlarının, mühendislerin ve teknisyenlerin dünyanın gökbilime liderlik ettiği yerlerinden biri olan Şili’de gökbilim farkındalığının ve yeterliliğinin daha da ileriye götürülmesi amacıyla eğitilmesinin yanısıra gökbilim içerikli ortak alet geliştirme ve teknoloji projelerinde de işbilirliği yapmaktadır.

“Bu anlaşma E-ELT’yi VLT sisteminin bir parçası olarak inşa etmeyi mümkün hale getirdi.  Bu ayrıca Şili toplumuyla ilişkimizi ve işbirliğimizi büyük ölçüde arttıracak ve büyük keşifler gerçekleştirme ve teknolojik ilerleme fırsatları verecektir,” diyor ESO Genel Müdürü Tim de Zeeuw.

Anlaşma Cerro Armazones’teki 189 km2 lik alanın E-ELT’nin kurulumu için hibe edilmesinin yanı sıra, çevredeki 362 km2 ilave bölgenin de 50 yıl boyunca E-ELT’yi ışık kirliliği ve maden çalışmalarından koruması için ayrıcalıklı konumda tutulmasını içeriyor. Cerro Paranal çevresinde şu anki 719 km2’lik alanla birlikte toplamda Paranal-Armazones kompleksi etrafındaki korunmuş alan böylece 1270 km2’ye ulaşmış oluyor.

Şili Dışişleri Bakanı Alfredo Moreno şunları aktarıyor: “Şili yeryüzündeki en temiz gökyüzüne sahiptir ve gökbilim gözlemler için en önemli merkezlere ev sahipliği yapmaktadır. Bu bizim varlığımızın ve ayrıca insanlığa katkımızın bir parçasıdır. ESO ve E-ELT projesinin ülkemizdeki varlığı Şili’nin teknolojiyi ve bilimi teşvik etmesindeki isteğini göstermesi bakımından önemlidir.”

Şili hükümeti ayrıca gözlemevlerini Antofagasta’ya bağlayacak yol sisteminin korunması, Paranal Gözlemevi’nin ulusal güç şebekesine bağlanmasındaki desteği ve olası yenilenebilir enerji temini çözümlerinin araştırılmasındaki yardımları gibi altyapı desteklerinin sağlanmasındaki sorumluluğunu da ifade etmiştir.

Karşılığında, ESO Şili’li gökbilimciler tarafından E-ELT’ye yapılacak başvurulardaki anlaşılan % 10’luk gözlem zamanını genişletmiştir. Bu önerilerin en az % 75’i ESO üyesi ülkerdeki gökbilimcilerle ortak çalışan Şili’li gökbilimcilere paylaştırılacaktır. Bu durum bu boyuttaki bir mega-bilim projesi için temel kapsamlardan biri olan uluslararası işbirliklerinin geliştirilmesine yardımcı olacaktır.

E-ELT, ESO’nun şimdiye kadar ki en iddialı projesidir. Önümüzdeki on yılın başlarında planlanan çalışmalarına başlamasıyla, E-ELT zamanımızın en büyük bilimsel zorluklarını ele alacak ve dikkate değer ilkleri hedefleyerek, belki de yaşamı barındıran yıldızların etrafındaki “yaşanabilir bölgelerde” Dünya-benzeri gezegenlerin izini sürecek.

Daha fazla bilgi

Avrupa Güney Gözlemevi ESO, Avrupa'daki en önemli hükümetlerarası gökbilim kuruluşudur ve dünyanın en üretken gökbilim gözlemevidir. 15 ülke tarafından desteklenmektedir: Avusturya, Belçika, Brezilya, Çek Cumhuriyeti, Danimarka, Finlandiya, Fransa, Finlandiya, Almanya, İtalya, Hollanda, Portekiz, İspanya, İsveç, İsviçre ve İngiltere. Tasarıma, inşaya ve önemli bilimsel keşiflere olanak sağlayan güçlü yer tabanlı gözlem faaliyetlerine odaklanan iddialı bir program yürütmektedir. ESO ayrıca gökbilim araştırmalarında teşvik edici ve düzenleyici bir dayanışma konusunda öncü bir rol oynamaktadır. ESO Şili'nin Atacama Çölü bölgesinde benzeri olmayan üç adet birinci sınıf gözlem yerleşkesi işletmektedir: La Silla, Paranal ve Chajnantor. ESO Paranal'da dünyanın en gelişmiş optik gökbilim gözlemevi olan Çok Büyük Teleskop'u (Very Large Telescope), ve iki tarama teleskopu işletmektedir. Kırmızı ötesi gözlem teleskopu VISTA dünyanın en büyük tarama teleskopudur ve VLT tarama teleskopu (VST) ise sadece görünür ışıkta gökyüzünü taramak için tasarlanan dünyanın en büyük teleskopudur. ESO varolan en büyük gökbilim projesi ve devrimsel gökbilim teleskopu ALMA'nın Avrupalı ortağıdır. ESO şu anda "gökyüzünü izleyen dünyanın en büyük gözü" olacak 40-metre sınıfında Avrupa Aşırı Büyük optik/yakın kırmızı ötesi Teleskopu, E-ELT'yi inşa etmeyi planlıyor. 

Bağlantılar

İletişim

Arif Solmaz
Çağ Üniversitesi, Uzay Gözlem ve Araştırma Merkezi
Mersin, Türkiye
Tel: +90 324 651 48 00 - 1249
Cep: +90 538 614 29 38
E-posta: arif.solmaz@gmail.com

Massimo Tarenghi
ESO Representative in Chile
Santiago, Chile
Tel: +56 2 463 3143
Cep: +56 9 98 95 81 25
E-posta: mtarengh@eso.org

Lars Lindberg Christensen
Head, ESO education and Public Outreach Department
Garching bei München, Germany
Tel: +49-89-3200-6761
Cep: +49-173-3872-621
E-posta: lars@eso.org

Bu bir ESO Basın Bülteni çevirisidir eso1139.

Bülten Hakkında

Bülten No.:eso1139tr
Adı:Cerro Armazones, European Extremely Large Telescope
Tür:• X - Events
• X - Chile

Görüntüler

Land around E-ELT and VLT (artist’s impression)
Land around E-ELT and VLT (artist’s impression)
sadece İngilizce
Signature of the agreement for the donation of land for the E-ELT
Signature of the agreement for the donation of land for the E-ELT
sadece İngilizce
Land around E-ELT and VLT (artist’s impression)
Land around E-ELT and VLT (artist’s impression)
sadece İngilizce
Historical photo from the early site testing of Armazones
Historical photo from the early site testing of Armazones
sadece İngilizce
The E-ELT on Cerro Armazones (artist's impression)
The E-ELT on Cerro Armazones (artist's impression)
sadece İngilizce

Videolar

The area around Paranal and Armazones
The area around Paranal and Armazones
sadece İngilizce

Ayrıca görüntüleyin...