ESO for the Public > ESO in your Language > Iceland (Íslenska) > Fréttir > Fréttatilkynningar

jump to navigation jump to content

Fréttatilkynningar

Gerstu áskrifandi að fréttapóstlista

eso1017is — Fréttatilkynning

VISTA kannar leyndardóm kattarins

21. apríl 2010: NGC 6334, sem stundum er nefnd Kattarloppuþokan, er gríðarstór myndunarstaður hundruð massamikilla stjarna. Á nýrri og glæsilegri mynd ESO, sem tekin var með Visible and Infrared Survey Telescope for Astronomy (VISTA) í Paranal stjörnustöðinni í Chile, sést hvernig innrautt ljós frá ungum stjörnum brýst í gegnum glóandi gas og ryk sem alla jafna er ógegnsætt.

eso1016is — Fréttatilkynning

Kenningu um reikistjörnur snúið á hvolf

13. apríl 2010: Á ráðstefnu Royal Astronomical Society (NAM2010) í dag var tilkynnt um uppgötvun á níu nýjum fjarreikistjörnum sem allar fundust með þvergönguaðferðinni. Þegar þessar nýju uppgötvanir voru bornar saman við eldri mælingar sáu stjörnufræðingar að 6 af 27 reikistjörnum snerust í öfuga átt miðað við snúningsstefnu móðurstjörnunnar — öfugt við það sem við sjáum í sólkerfinu okkar — og kom það stjörnufræðingum mjög á óvart. Þessar uppgötvanir hafa áhrif á kenningar sem lýsa myndun reikistjarna. Þær benda líka til þess að reikistjörnur á borð við jörðina séu ólíklegri í sólkerfum sem innihala svonefnda heita gasrisa.

eso1015is — Fréttatilkynning

Metan og kolmónoxíð í sumarhimni Trítons

7. apríl 2010: Samkvæmt fyrstu innrauðu mælingunum á lofthjúpi Trítons, fylgitungls Neptúnusar, stendur sumar sem hæst á suðurhveli tunglsins. Með hjálp Very Large Telescope ESO fundu evrópskir stjörnufræðingar metan í örþunnum lofthjúpi Trítons og gerðu á því fyrstu mælingarnar. Þær sýna að lofthjúpurinn tekur árstíðabundnum breytingum og þykknar þegar hlýnar á yfirborði tunglsins.

eso1014is — Fréttatilkynning

Björtu og dökku hliðar stjörnumyndunarsvæðis

31. mars 2010: Í dag birtir ESO mynd af Gum 19, lítt þekktri og daufri geimþoku sem í innrauðu ljósi virðist dökk öðru megin en björt hinumegin. Blár reginrisi sem kallast V391 Velorum lýsir upp aðra hlið þokunnar. Í þessu bjarta og dökka skýi sem vefur sig um vinstri hlið V391 Velorum stendur stjörnumyndun yfir. Eftir árþúsundir munu nýju stjörnurnar og endalok V391 Velorum sem sprengistjörnu breyta þessari Janusarásýnd Gum 19.

eso1013is — Fréttatilkynning

Hvers vegna missa margar kortlagningar á vetrarbrautum af 90% viðfangsefna sinna? Lausnin fundin.

24. mars 2010: Stjörnufræðingar hafa lengi vitað að við margar kortlagningar á hinum fjarlæga alheimi kemur nokkuð stór hluti vetrarbrauta ekki fram í gögnunum. Með tveimur af fjórum 8,2 metra sjónaukum Very Large Telescope og sérsmíðuðum ljóssíum hafa stjörnufræðingar fundið út að ljós frá vetrarbrautum í um 10 milljarða ljósára fjarlægð frá okkur, hefur hreinlega ekki komist til okkar. Í rannsókninni fundust líka nokkrar af fjarlægustu vetrarbrautum sem fundist hafa svo snemma í sögu alheimsins.

eso1012is — Fréttatilkynning

APEX nær fyrstu nærmyndinni af stjörnumyndunarsvæðum í hinum fjarlæga alheimi

21. mars 2010: Stjörnufræðingar hafa í fyrsta sinn mælt stærð og birtu stjörnumyndunarsvæða í mjög fjarlægri vetrarbraut þökk sé uppgötvun sem gerð var fyrir slysni með APEX sjónaukanum. Vetrarbrautin er svo fjarlæg að ljós hennar hefur verið nærri tíu milljarða ára að berast til okkar. Þyngdarlinsa magnar ljós hennar og gerir okkur kleift að sjá nærmynd af henni sem ella væri óhugsandi. Þessi heppilega uppröðun gerir okkur kleift að sjá mikla hrinu stjörnumyndunar snemma í sögu alheims þegar stjörnur mynduðust hundrað sinnum hraðar en í yngri vetrarbrautum. Greint er frá rannsókninni í tímaritinu Nature.

eso1011is — Fréttatilkynning

Fyrstu nákvæmu mælingarnar á tempraðri fjarreikistjörnu

17. mars 2010: Stjörnufræðingar hafa með hjálp CoRoT gervitunglsins og HARPS litrófsrita ESO gert fyrstu nákvæmu mælingarnar á „venjulegri“ fjarreikistjörnu. Reikistjarnan nefnist Corot-9b og gengur hún reglulega fyrir stjörnu sem líkist sólinni en er í 1.500 ljósára fjarlægð frá jörðinni í stjörnumerkinu Höggorminum.

eso1010is — Fréttatilkynning

Bjarmi Stóra rauða blettsins á Júpíter — Vísindamenn gera veðurathuganir á stærsta stormi sólkerfisins

16. mars 2010: Nýjar hitamyndir sem teknar voru með Very Large Telescope ESO og öðrum öflugum sjónaukum á jörðinni, sýna hringiðu heits lofts og kaldra svæða sem hefur aldrei sést áður innan í Stóra rauða blettinum á Júpíter. Mælingarnar gera vísindamönnum kleift að teikna fyrsta nákvæma veðurkortið af risastorminum og tengja hitastig hans, vinda, loftþrýsting og samsetningu við litinn.

eso1009is — Fréttatilkynning

Himnesk leðurblaka — Stjörnueyja í mótun í útjaðri Óríons

3. mars 2010: Á þessari nýju mynd ESO sést NGC 1788, fremur fíngerð þoka, staðsett í dimmu og fremur lítt könnuðu horni stjörnumerkisins Óríons. Þótt þetta drungalega ský sé tiltölulega langt frá björtu stjörnum Óríons hafa öflugir vindar þeirra og sterk geislun mótað þokuna og myndað í henni fjölmargar ungar sólir.

eso1008is — Fréttatilkynning

Eldur, ljós og vindur — Falleg mynd af stjörnumyndunarsvæði

24. febrúar 2010: ESO hefur birt nýja og fallega ljósmynd af NGC 346, bjartasta stjörnumyndunarsvæðinu í Litla Magellanskýinu sem er nágrannavetrarbraut okkar í 210.000 ljósára fjarlægð í stjörnumerkinu Túkaninum. Massamiklar stjörnur gefa frá sér ljós, vind og hita sem dreifir glóandi gasi í þessari stjörnuþyrpingu svo úr verður tjásuleg þoka sem minnir á köngulóarvef. Eins og öll önnur stjarnfræðileg fyrirbæri breytist NGC 346 með tímanum. Fleiri stjörnur myndast úr gasinu og rykinu í þokunni en þegar þær kvikna, blása þær afgangsryki og -gasi burt og breyta þannig ásýnd þessa fallega svæðis.

eso1007is — Fréttatilkynning

Stjörnufræðingar finna frumstæðustu stjörnurnar fyrir utan Vetrarbrautina okkar

17. febrúar 2010: Eftir áralanga leit hafa frumstæðustu stjörnurnar fyrir utan Vetrarbrautina okkar loksins fundist. Nýjar mælingar, sem gerðar voru með Very Large Telescope ESO, hafa verið notaðar til að leysa mikilvæga stjarnvísindalega ráðgátu um elstu stjörnurnar í nágrenni Vetrarbrautarinnar, nokkuð sem er mikilvægt fyrir skilning okkar á fyrstu stjörnum alheims.

eso1006is — Fréttatilkynning

Óríon í nýju ljósi — VISTA sýnir skrípalæti ungra stjarna

10. febrúar 2010: Á þessari glæsilegu mynd sem tekin var með VISTA, nýjum kortlagningarsjónauka ESO, er hulunni svipt af fjölmörgum leyndardómum Sverðþokunnar í Óríon. Vítt sjónsvið sjónaukans gerir honum kleift að ljósmynda þokuna í heild sinni og með innrauðri sjóna sinni skyggnist hann djúpt inn í ryksvæði sem venjulega eru okkur hulin og leiðir þannig í ljós áhugaverða hegðun mjög ungra og virkra stjarna sem þar leynast.

eso1005is — Fréttatilkynning

Stjörnurnar á bakvið tjöldin

3. febrúar 2010: ESO hefur birt glæsilega mynd VLT af risastóru stjörnumyndunarsvæði í kringum NGC 3603 þar sem stjörnur eru stöðugt að myndast. Í þessari fallegu þoku er ein bjartasta og þéttasta þyrping ungra, massamikilla stjarna í Vetrarbrautinni okkar, sem er þar af leiðandi kjörin nálæg hliðstæða mjög virkra stjörnumyndunarsvæða í öðrum vetrarbrautum. Í þyrpingunni er massamesta stjarna sem hefur verið „vigtuð“ hingað til.

eso1004is — Fréttatilkynning

Stjörnufræðingar í svartholaleit setja nýtt fjarlægðarmet

27. janúar 2010: Stjörnufræðingar hafa með hjálp Very Large Telescope ESO fundið svarthol í annarri vetrarbraut og er það því fjarlægasta svarthol sem fundist hefur. Svartholið er líka næst massamesta svarthol sem menn hafa fundið hingað til eða fimmtán sinnum massameira en sólin. Svartholið er í slagtogi við stjörnu sem sjálf verður svarthol innan tíðar.

eso1003is — Fréttatilkynning

Á slóð alheimskattarins

20. janúar 2010: ESO hefur birt nýja og glæsilega mynd af risastóru gas- og rykskýi sem nefnist Kattarloppuþokan eða NGC 6334. Á þessu svæði, sem er að miklu leyti hulið ryki, er fjöldi massamikilla stjarna að myndast skammt frá hjarta Vetrarbrautarinnar.

eso1002is — Fréttatilkynning

VLT mælir litróf fjarreikistjörnu með beinum hætti í fyrsta sinn

13. janúar 2010: Með því að rannsaka sólkerfi þriggja reikistjarna, sem líkist stækkaðri útgáfu af sólkerfinu okkar, hafa stjörnufræðingar gert fyrstu beinu litrófsmælingarnar — tekið „fingraförin“ [1] — á reikistjörnu á braut um fjarlæga stjörnu [2] og þannig fengið nýja innsýn í myndum og efnasamsetningu reikistjarna. Niðurstöðurnar marka tímamót í leitinni að lífi annars staðar í alheiminum.

eso1001is — Fréttatilkynning

ALMA nær mikilvægum áfanga — Þrjú samtengd loftnet tryggja bjart ár framundan hjá þessari byltingarkenndu sjónaukaröð

4. janúar 2010: Mikilvægur áfangi hefur náðst í Atacama Large Millimeter/submillimeter Array (ALMA) stjörnustöðinni sem tryggir að þessi nýi, byltingarkenndi sjónauki mun koma til með að skila hágæða myndum af alheiminum. Í fyrsta sinn hafa stjörnufræðingar og verkfræðingar tengt saman þrjú loftnet á hinum 5000 metra háa mælingarstað stjörnustöðvarinnar í norður Chile. Þrjú samtengd loftnet marka upphafið að nákvæmum myndum af hinum kalda alheimi í betri upplausn en áður hefur þekkst. Þau eru jafnframt það sem upp á vantar svo leiðrétta megi villur sem koma upp þegar þegar aðeins tvö loftnet eru samtengd.

eso0949is — Fréttatilkynning

VISTA: Nýr kortlagningarsjónauki tekinn í notkun

11. desember 2009: Nýr sjónauki — VISTA (the Visible and Infrared Survey Telescope for Astronomy) — hefur verið tekinn í notkun í Paranal stjörnustöð ESO og hafa fyrstu myndirnar verið birtar. VISTA er innrauður kortlagningarsjónauki, sá stærsti í heiminum sem helgaður er kortlagningu himins. Sjónaukinn hefur stóran safnspegil, vítt sjónsvið og mjög næm mælitæki sem munu draga upp nýja mynd af suðurhimninum. Nýjar og glæsilegar myndir af Logaþokunni, miðju Vetrarbrautarinnar og vetrarbrautaþyrpingunni í Ofninum sýna getu sjónaukans vel.

eso0940is — Fréttatilkynning

Litríkt stjarnfræðilegt skartgripaskrín opnað

29. október 2009: Myndir teknar með þremur sjónaukum, Very Large Telescope ESO á Cerro Paranal, 2,2 metra MPG/ESO sjónaukanum í La Silla stjörnustöðinni og Hubble geimsjónauka NASA og ESA, sýna hina glæsilegu lausþyrpingu Skartgripaskrínið í glænýju ljósi.

eso0938is — Fréttatilkynning

Lítill en öflugur nágranni Vetrarbrautarinnar

14. október 2009: Í dag birtir ESO nýja og glæsilega mynd af einni nálægustu nágrannavetrarbraut okkar, Barnardsþokunni eða NGC 6822. Í vetrarbrautinni er nokkuð öflug stjörnumyndun og fjöldi forvitnilegra geimþoka eins og bólan sem sést ofarlega til vinstri á myndinni. Vegna smæðar og sérkennilegrar lögunar flokka stjörnufræðingar NGC 6822 sem óreglulega dvergvetrarbraut. Lögun hennar hjálpar stjörnufræðingum að skilja hvernig vetrarbrautir víxlverka, þróast og gleypa stundum hverja aðra og skilja þá eftir sig stjörnusvermi.

« Fyrri 1 | ... | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 Næsta »

Niðurstöður 161 til 180 af 189

Notkun á myndum og myndskeiðum ESO

Sjá einnig