eso1240is — Fréttatilkynning

Hátíðarkvöldverður í tilefni 50 ára afmælis Stjörnustöðvar Evrópulanda á suðurhveli

12. október 2012

Fimmtudagskvöldið 11. október 2012 fór fram hátíðarkvölverður í Kaisersaal salnum í Residenz höllinni í Munchen í Þýskalandi í tilefni af 50 ára afmæli Stjörnustöðvar Evrópulanda á suðurhveli.

Prófessor Tim de Zeeuw, framkvæmdarstjóri ESO og prófessor Xavier Barcons, forseti ESO ráðsins, tóku á móti fulltrúum aðildarríkja ESO og gestaþjóðarinnar Chile sem og ESO ráðinu, nefndarfulltrúum og fyrri framkvæmdarstjórum samtakanna auk þekktra stjörnufræðinga og öðrum lykilpersónum í sögu ESO.

Með kvöldverðinum [1] var haldið upp á árangurinn sem náðst hefur á þeim fimmtíu árum sem liðin eru frá því að ESO sáttmálinn var undirritaður í október 1962 og varð til þess að samtökin voru sett á laggirnar. Síðastliðna hálfu öld hefur ESO orðið öflugasta stjörnustöð heims og með veislunni var haldið upp á framlög margra lykilpersóna og samtaka sem hafa leikið lykilhlutverk í árangri ESO.

Í opnunarræðu sinni sagði prófessor Barcons: „Samvinna okkar sem meðlimir í ESO veitir aðildarríkjunum mikilvæga leið til að þróa og byggja upp stjörnustöðvar á heimsmælikvarða, nokkuð sem löndin gætu ekki gert hvert í sínu lagi, og sýnir jaframt að vísindasamstarf er hafið yfir landamæri.“

Dr. Annette Schavan, mennta- og vísindamálaráðherra Þýskalands, bauð gestina velkomna til Þýskalands og sagði: „Rannsóknirnar sem ESO stendur fyrir eru á heimsmælikvarða og við viljum gegna áfram forystuhlutverki okkar í framtíðinni. Sögur af góðum árangri lifa af því að vera sagðar aftur og aftur og þess vegna mikilvægt að ljúka smíði stærsta stjörnusjónauka heims, European Extremely Large Telescope. E-ELT gæti veitt okkur svör við mest aðkallandi spurningum í stjarneðlisfræði.“

„ESO er framúrskandi og dýrmætt kennimerki í hinu frjósama rannsóknarlandslagi Bæjaralands“ sagði Dr. Wolfgang Heubisch, sambandsráðherra mennta-, vísinda- og menningarmála í Bæjaralandi í Þýskalandi. „ESO leggur sitt af mörkum til orðstírs Bæjaralands sem mikilvægan stað vísinda og laðar til sín marga af hæfustu vísindamönnum heims.“

Prófessor Brian Schmidt, handhafi Nóbelsverðlaunanna í eðlisfræði árið 2011, var meðal þeirra kunnu vísindamanna sem sóttu kvöldverðarboðið. Schmidt tók saman sýn sína á ESO og sagði: „Ég sé ekki aðeins að framtíð stjarnvísinda hjá ESO sé björt, heldur að ESO sé framtíð stjarnvísinda.“

Prófessor Tim de Zeeuw talaði um þróun ESO og stjörnustöðvanna þriggja á La Silla Paranal og Chajnantor, sem og Armazones þar sem European Extremely Large Telescope verður reistur. Stöðvarnar eru afrakstur markmiða samtakanna um þróun og rekstur stjörnustöðva á heimsmælikvarða og efla samstarf í stjarnvísindum.

„Árangur ESO fæst með áhugasömu og einstaklega hæfu starfsfólki, auk mikilvægra framlaga frá iðnaði og vísinda- og tæknistofnunum í aðildarríkjunum,“ sagði prófessor de Zeeuw.

Prófessor de Zeeuw horfði líka til framtíðar ESO og stjarnvísinda almennt og lagði áherslu á mikilvægi stjarnvísindarannsókna fyrir samfélagið og tók fram að „ef samfélag okkar hefur ekki áhuga á vísindum erum við dauðadæmd. Við þurfum opna og frjóa hugsun og grundvallarrannsóknir.“

Gestir horfðu einnig á kafla úr Europe to the Stars — ESO’s first 50 years of Exploring the Southern Sky, heimildarmynd sem segir sögu ESO um hönnun, smíði og rekstur öflugustu stjörnusjónauka heims.

Í lok kvöldins rituðu fulltrúar þjóðanna, auk de Zeeuws og Barcons, nöfn sín á frumgerð spegils fyrir European Extremely Large Telescope, stærsta auga jarðar. Hinn 39 metra breiði safnspegill E-ELT verður úr 798 slíkum spegileiningum, hver 1,4 metrar á breidd en aðeins 50 millímetrar að þykkt. E-ELT verður langstærsti sjónauki heims fyrir sýnilegt og innrautt ljós. Undirskriftirnar á þessari einingu verða grafnar í glerið og það gert að varanlegum minnisvarða um fyrstu 50 ár ESO.

Eftir þessa athöfn sagði Alfredo Moreno, utanríkisráðherra Chile: „Stjörnuskoðunarstaðirnir í Chile eru þeir heiðskírustu á jörðinni, sem gerir þá að einstöku glugga að rannsóknum á suðurhimninum og sterkt vísinda- og tæknisamfélag í Chile veitir lykilstuðning við þróun stjarnvísindarannsókna. Við erum afar stolt af því að vera hýsa ESO og marka 50 ára samstarf okkar í að efla skilning á alheiminum.“

Skýringar

[1] Kvöldverðurinn er einn af nokkrum viðburðum sem helgaðir eru afmæli ESO. Frekari upplýsingar má nálgast hér.

Frekari upplýsingar

Árið 2012 fagnar European Southern Observatory (ESO), stjörnustöð Evrópulanda á suðurhveli, fimmtíu ára afmæli sínu. ESO er fremsta fjölþjóðlega stjörnustöð Evrópu og ein öflugasta stjörnustöð heims. Hún nýtur stuðnings 15 landa: Austurríkis, Belgíu, Brasilíu, Tékklands, Danmörku, Finnlands, Frakklands, Þýskalands, Ítalíu, Hollands, Portúgals, Spánar, Svíþjóðar, Sviss og Bretlands. Með því að reisa og reka öflugustu stjörnuathugunarstöðvar heims leggur ESO grunninn að mikilvægum uppgötvunum stjörnufræðinga. Í Chile rekur ESO þrjár stjörnuathugunarstöðvar í heimsflokki: La Silla, Paranal og Chajnantor. Á Paranalfjalli starfrækir ESO Very Large Telescope, fullkomnustu stjörnusjónauka heims sem notaðir eru til athugana á sýnilegu ljósi og tvo kortlagningarsjónauka. VISTA er stærsti kortlagningarsjónauki veraldar fyrir innrautt ljós og VLT Survey Telescope er stærsti sjónauki heims sem eingöngu er ætlað að kortleggja himinn í sýnilegu ljósi. ESO er þátttakandi í ALMA, byltingarkenndum útvarpssjónauka og stærsta stjarnvísindaverkefni heims. ESO hyggur einnig á smíði 39 metra risasjónauka, European Extremely Large Telescope eða E-ELT sem verður „stærsta auga jarðar“.

Tenglar

• 50 ára afmæli ESO
• 50 hápunktar síðustu 50 ára
• Europe to the Stars — ESO’s first 50 years of exploring the southern sky
• Meira um European Extremely Large Telescope (E-ELT)
• Sjónaukar ESO

Tengiliðir

Sævar Helgi Bragason
University of Iceland
Reykjavík, Iceland
Farsími: +354-896-1984
Tölvupóstur: eson-iceland@eso.org

Douglas Pierce-Price
Public Information Officer, ESO
Garching bei München, Germany
Sími: +49 89 3200 6759
Tölvupóstur: dpiercep@eso.org

Þetta er þýðing á fréttatilkynningu ESO eso1240.