Fréttatilkynningar

Gerstu áskrifandi að fréttapóstlista
eso1431is — Fréttatilkynning
Byggingarsaga stórborgar í geimnum skoðuð
15. október 2014: Stjörnufræðingar notuðu nýverið APEX sjónaukann til að rannsaka risavaxna vetrarbrautaþyrpingu sem sést á myndunarstigum sínum snemma í sögu alheimsins. Mælingarnar sýna að stór hluti stjörnumyndunar í þyrpingunni er ekki aðeins falinn á bak við ryk, heldur er hún líka á óvæntu stöðum. Þetta er í fyrsta sinn sem stjörnufræðingum hefur tekist að finna öll stjörnumyndunarsvæði í fyrirbæri af þessu tagi.
eso1430is — Fréttatilkynning
Villiendur á flugi í lausþyrpingu
1. október 2014: Wide Field Imager á 2,2 metra MPG/ESO sjónaukanum í La Silla stjörnustöð ESO tók þessa fallegu mynd af bláleitum stjörnum í einni stærstu lausþyrpingu stjarna sem vitað er um — Messier 11, sem einnig er kölluð NGC 6705 eða Villiandarþyrpingin.
eso1429is — Fréttatilkynning
ALMA kannar uppruna skífuvetrarbrauta
17. september 2014: Um áratugaskeið hafa stjörnufræðingar álitið að samrunar vetrarbrauta leiði til myndunar sporvöluvetrarbrauta. Nú hafa vísindamenn sem notuðu ALMA og nokkra aðra útvarpssjónauka í fyrsta sinn fundið bein sönnunargögn fyrir því að skífuvetrarbrautir geti myndast við vetrarbrautasamruna og að sú útkoma sé í raun fremur algeng. Þessar óvæntu niðurstöður gætu útskýrt hvers vegna þyrilvetrarbrautir á borð við Vetrarbrautina okkar eru jafn algengar í alheiminum og raun ber vitni.
eso1428is — Fréttatilkynning
Stjörnuþyrping sem ekki er öll þar sem hún er séð
10. september 2014: Á þessari nýju mynd frá VLT Survey Telescope í Paranal stjörnustöð ESO í norðurhluta Chile sést stór hópur stjarna, kúluþyrpingin Messier 54. Þótt þyrpingin líti út fyrir að vera næsta alveg eins og samskonar hópar, er einn grundvallarmunur. Messier 54 tilheyrir ekki Vetrarbrautinni okkar, heldur lítilli fylgivetrarbraut, Bogmanns-dvergvetrarbrautinni. Stjörnufræðingar beindi nýlega Very Large Telescope ESO (VLT) að þessari óvenjulegu þyrpingu til að kanna hvort stjörnur hennar hafi líka óvenju lítið magn af frumefninu liþíum líkt og stjörnurnar í Vetrarbrautinni okkar.
eso1427is — Fréttatilkynning
Geimveðurspá: Þungbúið en léttir til
3. september 2014: Á þessari fallegu nýju mynd sést köngulóarlaga gas- og rykský, Lupus 4, sem svífur eins og dimmt ský sem skyggir á stjörnur á tunglskinslausri nóttu. Þótt útlitið sé dökkt nú um stundir munu stjörnur verða til úr efninu í skýjum eins og Lupus 4 og lýsa það upp. Myndin var tekin með Wide Field Imager á 2,2 metra MPG/ESO sjónaukanum í La Silla stjörnustöð ESO í Chile.
eso1426is — Fréttatilkynning
Besta myndin sem náðst hefur af samruna vetrarbrauta í hinum fjarlæga alheimi
26. ágúst 2014: Alþjóðlegur hópur stjörnufræðinga hefur með hjálp Atacama Large Millimeter/submillimeter Array (ALMA) og nokkrum öðrum sjónaukum á Jörðu niðri og í geimnum, náð bestu myndinni hingað til af árekstra tveggja vetrarbrauta þegar alheimurinn var aðeins helmingur af aldri sínum í dag. Stjörnufræðingarnir nutu aðstoðar þyngdarlinsu sem leddi þetta annars ósýnilega fyrirbæri í ljós. Þessar nýju rannsóknir á vetrarbrautinni H-ATLAS J142935.3-002836 sýna að þetta flókna og fjarlæga fyrirbæri minnir um margt á mun nálægari samruna tveggja vetrarbrauta, Loftnetið.
eso1425is — Fréttatilkynning
Glæsilegt stjörnumyndunarlandslag
20. ágúst 2014: Á þessari mynd, sem tekin var með Wide Field Imager í La Silla stjörnustöð ESO í Chile, sjást tvö tilþrifamikil stjörnumyndunarsvæði í suðurhluta Vetrarbrautarinnar. Svæðið vinstra megin geymir stjörnuþyrpinguna NGC 3603 sem er í um 20.000 ljósára fjarlægð í Kjalar-Bogmanns-þyrilarmi Vetrarbrautarinnar. Hægra megin sést síðan hópur glóandi gasskýja sem nefnist NGC 3576 og er helmingi nær okkur.
eso1424is — Fréttatilkynning
VST tekur mynd af Þríhyrningsþokunni
6. ágúst 2014: VLT Survey Telescope (VST) í Paranal stjörnustöð ESO í Chile hefur tekið glæsilega mynd af vetrarbrautinni Messier 33. Þessi nálæga þyrilþoka, sem er önnur nálægasta stóra vetrarbrautin við Vetrarbrautina okkar, inniheldur margar bjartar stjörnuþyrpingar og gas- og rykský. Myndin nýja er ein sú besta sem tekin hefur verið af vetrarbrautinni til þessa og sýnir þau fjölmörgu rauðglóandi gasský í þyrilörmunum sérstaklega vel.
eso1423is — Fréttatilkynning
ALMA finnur tvístirni með furðulegar efnisskífur
30. júlí 2014: Stjörnufræðingar sem notuðu Atacama Large Millimeter/submillimeter Array (ALMA) hafa fundið tvær sérkennilegar efnisskífur sem ekki eru í sama fleti í kringum tvístirnakerfið HK Tauri. Þessar nýju mælingar ALMA hafa skilað skýrustu myndunum sem náðst hafa af efnisskífum tvístirnis. Niðurstöðurnar gætu líka hjálpað til við að skýra hvers vegna margar fjarreikistjörnur enduðu á skrítnum, miðskökkum eða hallandi brautum — ólíkt reikistjörnunum í sólkerfinu okkar. Niðurstöðurnar verða birtar í tímaritinu Nature þann 31. júlí 2014.
eso1422is — Fréttatilkynning
Líf og dauði systurstjarna
23. júlí 2014: Á þessari nýju og glæsilegu mynd frá La Silla stjörnustöð ESO í Chile er hópur ungra stjarna samankominn fyrir framan glóandi gasský og rykslæður. Fyrir tíu milljónum ára var stjörnuþyrpingin NGC 3293 lítið annað en gas- og rykský en um leið og stjörnur höfðu myndast í því varð hópurinn sem hér sést til. Þyrpingar eins og þessi eru tilraunastofur í geimnum sem gera stjörnufræðingum kleift að læra um þróun stjarna.
eso1421is — Fréttatilkynning
VLT leysir rykuga ráðgátu
9. júlí 2014: Hópur stjörnufræðinga hefur tekist að fylgjast með stjörnuryki verða til í rauntíma í kjölfar sprengistjörnu. Í fyrsta sinn hafa stjörnufræðingar náð að sýna fram á að þessar geimrykverksmiðjur framleiða ryk í tveimur stigum sem hefjast skömmu eftir sprenginguna og heldur síðan áfram um árabil eftir á. Hópurinn notaði Very Large Telescope (VLT) ESO í norðurhluta Chile til að rannsaka ljós frá sprengistjörnunni SN 2010jl þegar hún var að dofna hægt og bítandi. Niðurstöðurnar eru birtar í vefútgáfu tímaritsins Nature þann 9. júlí 2014.
eso1420is — Fréttatilkynning
Vanþakklát afkvæmi móta og brjóta niður fæðingarstað sinn
2. júlí 2014: Gas- og rykskýið sem hér sést er fremur óþekkt en kallast Gum 15 og er fæðingarstaður og híbýli ungra og hetra stjarna. Stjörnurnar eru fagrar en skaðlegar því þær móta útlit skýsins og munu að lokum, þegar þær komast á fullorðinsaldur, brjóta niður fæðingarstað sinn svo hann hverfur af sjónarsviðinu.
eso1419is — Fréttatilkynning
Sprengt fyrir E-ELT
19. júní 2014: Í dag fór fram athöfn sem markar stórt skref í átt að European Extremely Large Telescope (E-ELT), næsta risasjónauka ESO. Hluti hins 3000 metra háa fjalls Cerro Armazones var sprengdur en með því er byrjað að undirbúa jarðveginn fyrir smíði stærsta sjónauka heims fyrir sýnilegt og innrautt ljós.
eso1418is — Fréttatilkynning
Risasprengingar grafnar í ryki
11. júní 2014: Stjörnufræðingar hafa í fyrsta sinn, með hjálp Atacama Large Millimeter/submillimeter Array (ALMA), kortlagt sameindagas og ryk í hýsilvetrarbrautum gammablossa — orkuríkustu sprenginga alheims. Í ljós kom, nokkuð óvænt, að minna var um gas en búist var við en hins vegar mun meira ryk sem veldur því að sumir gammablossar sýnast dimmari. Niðurstöðurnar verða birtar í Nature þann 12. júní 2014 og markar fyrstu mæliniðurstöður ALMA um gammablossa. Rannsóknin sýnir hve vel í stakk búin ALMA er til að hjálpa okkur að skilja betur þessi dularfullu fyrirbæri.
eso1417is — Fréttatilkynning
SPHERE, myndavél fyrir rannsóknir á fjarreikistjörnum, tekin í notkun
4. júní 2014: SPHERE mælitækinu — Spectro-Polarimetric High-contrast Exoplanet REsearch — hefur verið komið fyrir og tekið í notkun á einum af Very Large Telescope (VLT) ESO í Paranal stjörnustöðinni í Chile. Þetta nýja og öfluga tæki á nýtir ýmiskonar hátækni til finna og rannsaka reikistjörnur utan okkar sólkerfis. Tækið er miklu öflugra en nokkur önnur sambærileg tæki sem eru í notkun og hefur þegar náð glæsilegum myndum af rykskífum í kringum nálægar stjörnur og öðru. SPHERE var þróað og smíðað í samstarfi nokkurra evrópskra stofnana undir forystu Institut de Planétologie et d'Astrophysique de Grenoble í Frakklandi í samvinnu við ESO. Búist er við að tækið bylti vandasömum rannsóknum manna á fjarreikistjörnum og rykskífum í kringum ungar stjörnur.
eso1416is — Fréttatilkynning
Stjörnuþyrping í kjölfar Kjalarins
21. maí 2014: Á þessari nýju og litríku mynd frá 2,2 metra MPG/ESO sjónaukanum í La Silla stjörnustöð ESO í Chile sést stjörnuþyrpingin NGC 3590. Stjörnurnar skína skært fyrir framan tilþrifamikið landslag dökkra rykklumpa og litríkra glóandi gasskýja. Þessi litli stjörnuhópur veitir stjörnufræðingum vísbendingar um myndun og þróun stjarna — sem og vísbendingar um uppbyggingu þyrilarma Vetrarbrautarinnar.
eso1415is — Fréttatilkynning
Ráðgátan um myndun segulstjarna leyst?
14. maí 2014: Segulstjörnur eru sérkennilegar ofurþéttar leifar sprengistjarna. Þær eru segulmögnuðustu fyrirbrin sem vitað er um í alheiminum — mörgum milljón sinnum öflugri en sterkustu seglar á Jörðinni. Hópur evrópskra stjörnufræðinga, sem notaði Very Large Telescope (VLT) ESO, telur sig nú hafa, í fyrsta sinn, fundið förunaut segulstjörnu. Uppgötvunin hjálpar til við að skýra myndun segulstjarna — sem hefur verið mikil ráðgáta í 35 ár — og hvers vegna þessi tiltekna stjarna féll ekki saman og myndaði svarthol eins og stjörnufræðingar hefðu búist við.
eso1414is — Fréttatilkynning
Snúningshraði fjarreikistjörnu mældur í fyrsta sinn
30. apríl 2014: Mælingar sem gerðar voru með Very Large Telescope (VLT) ESO hafa, í fyrsta sinn, leitt i ljós snúningshraða reikistjörnu utan okkar sólkerfis. Sólarhringurinn á fjarreikistjörnunni Beta Pictoris b reyndist aðeins átta klukkustunda langur. Hún snýst því mun hraðar um sjálfa sig en nokkur reikistjarna í sólkerfinu okkar — snúningshraðinn við miðbaug er næstum 100.000 km/klst. Niðurstöðurnar sýna að sömu tengsl eru á milli massa og snúningshraða reikistjarna í sólkerfinu okkar og fjarreikistjarna. Tæknin sem notuð var við rannsóknina mun, í framtíðinni, gera stjörnufræðingum kleift að kortleggja yfirborð fjarreikistjarna með hjálp European Extremely Large Telescope (E-ELT).
eso1413is — Fréttatilkynning
Skarlatsrautt stjörnumyndunarský
16. apríl 2014: Á þessari nýju mynd frá La Silla stjörnustöð ESO í Chile sést gasský úr vetni sem kallast Gum 41. Í miðju þessarar fremur óþekktu geimþoku eru ungar, heitar og skærar stjörnur sem gefa frá sér orkuríka geislum sem örvar vetnisgasið í kring svo það gefur frá sér skarlatsrauðan einkennislit.
eso1412is — Fréttatilkynning
Tilviljanakennd uppröðun myndar demantshring
9. apríl 2014: Stjörnufræðingar sem notuðu Very Large Telescope ESO í Chile tóku þessa fallegu mynd af hringþokunni PN A66 33 — oftast kölluð Abell 33. Þessa fagurbláa kúlulaga þoka varð til þegar öldruð stjarna varpaði ytri lögum sínum frá sér. Fyrir tilviljun er hún í sömu sjónlínu og stjarna í forgrunni og minnir því um margt á demantshring. Þessi stjarnfræðilegi gimsteinn er óvenju samhverfur og er því sem næst kúlulaga á himninum.
Niðurstöður 1 til 20 af 249