1 00:00:06,000 --> 00:00:09,000 Pustynia Atakama w północnym Chile, 2 00:00:09,000 --> 00:00:14,000 jedno z najsuchszych i najtrudniejszych środowisk na świecie. 3 00:00:15,000 --> 00:00:21,000 Pod palącym słońcem niewiele gatunków zwierząt i roślin jest w stanie przetrwać. 4 00:00:22,000 --> 00:00:25,000 To tutaj Europejskie Obserwatorium Południowe 5 00:00:25,000 --> 00:00:28,000 posiada Bardzo Duży Teleskop (VLT). 6 00:00:29,000 --> 00:00:32,000 Prowadzenie technologicznej oazy na środku pustyni 7 00:00:32,000 --> 00:00:37,000 i uczynienie jej komfortowym miejscem do życia dla ludzi, stawia wiele wyzwań. 8 00:00:42,000 --> 00:00:44,000 To jest ESOcast! 9 00:00:44,000 --> 00:00:47,000 Najnowsze badania naukowe oraz codzienna praca w ESO, 10 00:00:47,000 --> 00:00:50,000 Europejskim Obserwatorium Południowym. 11 00:00:50,000 --> 00:00:57,000 Eksplorowanie dalekich granic z naszym gospodarzem Dr J, a.k.a. dr Joe Liske. 12 00:00:59,000 --> 00:01:01,000 Cześć! Witam w ESOcast. 13 00:01:02,000 --> 00:01:04,000 Cerro Paranal w sercu pustyni Atakama 14 00:01:04,000 --> 00:01:08,000 jest jednym z najlepszych na świecie miejsc do obserwacji nocnego nieba. 15 00:01:09,000 --> 00:01:14,000 Ale prowadzenie obserwatorium z ponad 100 pracownikami w tak odległym i izolowanym miejscu 16 00:01:14,000 --> 00:01:16,000 to prawdziwe wyzwanie logistyczne. 17 00:01:17,000 --> 00:01:19,000 To tak jak zarządzać pustynnym miastem. 18 00:01:25,000 --> 00:01:29,000 Wszystko co jest potrzebne do uczynienia tego marsjańskiego krajobrazu niebem dla ludzi 19 00:01:29,000 --> 00:01:32,000 musi zostać dostarczone z bardzo daleka. 20 00:01:33,000 --> 00:01:37,000 Najbardziej kluczowymi na tej suchej pustyni są dostawy wody. 21 00:01:39,000 --> 00:01:43,000 Obserwatorium potrzebuje do 70 000 litrów wody dziennie, 22 00:01:43,000 --> 00:01:48,000 i dosłownie każdą kroplę trzeba przywieźć z miasta Antofagasta, 23 00:01:48,000 --> 00:01:52,000 położonego w odległości około 120 kilometrów. 24 00:01:55,000 --> 00:01:58,000 Każdy w obserwatorium stara się nie marnować wody. 25 00:01:58,000 --> 00:02:02,000 Jest ona odzyskiwana na tyle na ile to możliwe. 26 00:02:04,000 --> 00:02:07,000 W niektórych aspektach hotel w Paranal, zwany Residencia, 27 00:02:07,000 --> 00:02:09,000 jest sercem obserwatorium. 28 00:02:10,000 --> 00:02:13,000 To miejsce, do którego ludzie przychodzą się zrelaksować i uciec od trudnego środowiska pustyni, 29 00:02:13,000 --> 00:02:17,000 oraz - co bardzo ważne - tutaj jest stołówka. 30 00:02:17,000 --> 00:02:22,000 Jakość jedzenia jest absolutnie decydująca dla nastroju i motywacji każdej osoby, 31 00:02:22,000 --> 00:02:24,000 więc obsługa stołówki 32 00:02:24,000 --> 00:02:27,000 pracuje bardzo ciężko, aby wszyscy byli zadowoleni. 33 00:02:27,000 --> 00:02:29,000 Czasami serwują nawet barbeque. 34 00:02:29,000 --> 00:02:33,000 Ale cokolwiek nie zrobią, zawsze muszą zaplanować to dużo wcześniej, 35 00:02:33,000 --> 00:02:35,000 gdyż nie mogą po prostu pójść do sklepu. 36 00:02:35,000 --> 00:02:38,000 Najbliższy dostawca żywności i wszystkiego innego 37 00:02:38,000 --> 00:02:41,000 znajduje się 120 km stąd. 38 00:02:47,000 --> 00:02:51,000 Raz w tygodniu do Rezydencji przybywa bardzo ważny transport, 39 00:02:51,000 --> 00:02:56,000 przywożący całą żywność potrzebną do nakarmienia 100 osób. 40 00:02:59,000 --> 00:03:04,000 W ciągu roku do obserwatorium dostarczane jest około 200 ton żywności. 41 00:03:09,000 --> 00:03:12,000 Pracownicy kuchni muszą starannie planować posiłki 42 00:03:12,000 --> 00:03:15,000 i mieć pewność, że wszystkie produkty, których potrzebują, są dostępne, 43 00:03:15,000 --> 00:03:19,000 gdyż nie ma szansy na wyskoczenie na awaryjne zakupy w ostatniej chwili. 44 00:03:22,000 --> 00:03:25,000 Odległe położenie obserwatorium oznacza także, 45 00:03:25,000 --> 00:03:27,000 iż musi generować własną energię elektryczną. 46 00:03:28,000 --> 00:03:31,000 Do działania całego obserwatorium potrzebne są około dwa megawaty. 47 00:03:31,000 --> 00:03:33,000 Prądu potrzeba do działania teleskopów, chłodzenia kopuł, 48 00:03:33,000 --> 00:03:36,000 innych urządzeń technicznych, jak i w hotelu. 49 00:03:36,000 --> 00:03:40,000 Co więcej, aby zapewnić nieprzerwane działanie kompleksu, 50 00:03:40,000 --> 00:03:43,000 źródło zasilania musi być niezawodne. 51 00:03:51,000 --> 00:03:55,000 Elektrownia w Obserwatorium Paranal. 52 00:03:57,000 --> 00:04:03,000 Elektrownia jest serwisowana w regularnych odstępach czasu, aby zagwarantować bezawaryjną pracę. 53 00:04:06,000 --> 00:04:09,000 Podobnie jak woda, gaz potrzebny do działania elektrowni, 54 00:04:09,000 --> 00:04:12,000 musi być dostarczany z miasta Antofagasta. 55 00:04:12,000 --> 00:04:15,000 Dostawy wykonywane są każdego dnia. 56 00:04:19,000 --> 00:04:21,000 Na wypadek mało prawdopodobnego zdarzenia, 57 00:04:21,000 --> 00:04:24,000 wystąpienia problemu z zaopatrzeniem w prąd z głównej elektrowni, 58 00:04:24,000 --> 00:04:28,000 można użyć zapasowych generatorów. 59 00:04:31,000 --> 00:04:35,000 Widok na Paranal z daleka, pośród surowego krajobrazu pustyni. 60 00:04:35,000 --> 00:04:38,000 To niewiarygodne, że około 100 ludzi żyje i pracuje tutaj. 61 00:04:38,000 --> 00:04:43,000 Pomimo wszystkich udogodnień życie w pustynnym miasteczku z pewnością stanowi wyzwanie. 62 00:04:49,000 --> 00:04:54,000 Przez cały czas trwa przepływ ludzi przybywających i opuszczających obserwatorium. 63 00:04:54,000 --> 00:04:57,000 Poza pracownikami ESO każdego roku obsługiwanych jest 64 00:04:57,000 --> 00:05:03,000 2000 gości - takich jak wizytujący astronomowie i dziennikarze. 65 00:05:03,000 --> 00:05:08,000 Związana z tym logistyka jest ciężką pracą dla kadry. 66 00:05:14,000 --> 00:05:17,000 Samochód jest serwisowany w Obserwatorium Paranal. 67 00:05:20,000 --> 00:05:23,000 Samochody odgrywają ważną rolę w obserwatorium, 68 00:05:23,000 --> 00:05:27,000 gdyż astronomowie i inżynierowie często muszą pokonywać kilka kilometrów 69 00:05:27,000 --> 00:05:31,000 pomiędzy Rezydencją, a platformą obserwacyjną VLT. 70 00:05:32,000 --> 00:05:36,000 Samochody są regularnie serwisowane przez mechaników. 71 00:05:38,000 --> 00:05:41,000 Paranal ma też własną stację benzynową. 72 00:05:41,000 --> 00:05:46,000 Następna znajduje się w odległości około 100 kilometrów. 73 00:05:49,000 --> 00:05:54,000 Wraz z zachodzącym nad Paranal Słońcem nadchodzi pora, abyśmy opuścili obserwatorium. 74 00:05:54,000 --> 00:05:58,000 ESO stworzyło technologiczną oazę na jałowej pustyni Atakama, 75 00:05:58,000 --> 00:06:01,000 w zasadzie jest to okno na Wszechświat, 76 00:06:01,000 --> 00:06:04,000 a astronomowie z całego świata przyjeżdżają korzystać z tego widoku. 77 00:06:04,000 --> 00:06:07,000 Tutaj Dr J kończę już ten ESOcast. 78 00:06:07,000 --> 00:06:11,000 Odwiedźcie mnie ponownie w kolejnej kosmicznej przygodzie. 79 00:06:12,000 --> 00:06:16,000 ESOcast został wyprodukowany przez ESO - Europejskie Obserwatorium Południowe. 80 00:06:16,000 --> 00:06:20,000 ESO jest wiodącą naukową i technologiczną organizacją międzyrządową do badań astronomicznych, 81 00:06:20,000 --> 00:06:23,000 projektującą, budującą i operującą najbardziej zaawansowanymi na świecie teleskopami naziemnymi. 82 00:06:25,000 --> 00:06:29,000 Tłumaczenie: Krzysztof Czart 83 00:06:41,000 --> 00:06:44,000 Teraz, gdy poznałeś ESO, 84 00:06:46,000 --> 00:06:50,000 spróbuj 'wyjść poza naszą planetę' za pomocą Kosmicznego Teleskopu Hubble'a 85 00:06:51,000 --> 00:06:59,000 Hubblecast ukazuje najnowsze odkrycia dokonane za pomocą najbardziej znanego i cenionego kosmicznego obserwatorium: 86 00:07:01,000 --> 00:07:05,000 Kosmicznego Teleskopu Hubble'a, należącego do NASA/ESA.