1
00:00:01,000 --> 00:00:07,000
Bir çok mükkemmel ESO teleskopunun kullanıldığı eşi görülmemiş 16 yıllık bir çalışma,

2
00:00:07,000 --> 00:00:11,000
astronomlar Galaksimizin kalbinde gizlenmiş canavarın etrafının

3
00:00:11,000 --> 00:00:17,000
bugüne kadar elde edilmiş en ayrıntılı görüntüsünü ürettiler - süper kütleli bir kara delik.

4
00:00:17,000 --> 00:00:21,000
Araştırma, yaklaşık 30 yıldızın yörüngelerinin haritalanması ile

5
00:00:21,000 --> 00:00:24,000
bu düzensiz bölgenin gizli sırlarını ortaya çıkardı.

6
00:00:28,000 --> 00:00:30,000
Bu ESOcast!

7
00:00:30,000 --> 00:00:36,000
Avrupa Güney Gözlemevi ESO'nun perde arkasındaki ileri teknoloji bilim ve yaşam.

8
00:00:36,000 --> 00:00:43,000
Ev sahibimiz Dr. J, nam-ı diğer Dr. Joe Liske, ile evrenin sınırlarını araştırıyoruz.

9
00:00:45,000 --> 00:00:48,000
Merhaba ve ESOcast'ın bu ikinci bölümüne hoşgeldiniz.

10
00:00:48,000 --> 00:00:51,000
Bugün, sizin için gerçekten çok harika bir bilim haberimiz var.

11
00:00:51,000 --> 00:00:55,000
Hassas hesaplamaları ve sabırlarıyla bilinen Alman astronomlardan oluşan bir grup,

12
00:00:55,000 --> 00:01:02,000
galaksimiz Samanyolu'nun merkezine çok yakın yörüngelerde dolanan 28 yıldızın hareketlerini haritalandırmak için 16 yıl harcadı.

13
00:01:02,000 --> 00:01:04,000
Artık astronomların uzun süredir inandıkları gibi

14
00:01:04,000 --> 00:01:08,000
galaksimizin merkezinde süper kütleli bir kara delik var.

15
00:01:08,000 --> 00:01:11,000
Kara delikler Genel Görelilik teorisinin bir sonucu.

16
00:01:11,000 --> 00:01:19,000
Onlar sahip oldukları çok yüksek yoğunluk ve çekim gücü nedeniyle ışığın bile kaçamadığı nesnelerdir.

17
00:01:19,000 --> 00:01:23,000
Bugün size göstereceğimiz bu gözlemler, karadeliklerin sadece birer teori olmadığını

18
00:01:23,000 --> 00:01:28,000
aksine var olduklarını gösteren en iyi görüntülerdir.

19
00:01:28,000 --> 00:01:30,000
Bu bulgu gerçekten bir dönüm noktası.

20
00:01:31,000 --> 00:01:34,000
Karanlık gökyüzünün altında, şehir ışıklarından çok uzakta gözlemciler,

21
00:01:34,000 --> 00:01:40,000
gökyüzünü görkemli bir band ile boydan boya kemer şeklinde saran pırıltılı Samanyolu karşısında hayrete düşebilirler.

22
00:01:40,000 --> 00:01:45,000
Yaklaşık 25.000 ışık yılı uzaklıktaki galaksi merkezimize yapılan zoom sonucunda

23
00:01:45,000 --> 00:01:49,000
görebileceğiniz gibi bir çok yıldızın karışımından oluşuyor.

24
00:01:49,000 --> 00:01:55,000
Bu gerçekten çok etkileyici bir manzara, fakat daha fazlası yıldızlar arası toz tarafından gizleniyor,

25
00:01:55,000 --> 00:02:00,000
astronomlar kızılötesi denilen, toz bulutlarının içinden geçebilen, başka bir dalgaboyuna bakmalılar.

26
00:02:00,000 --> 00:02:05,000
Astoronomlar büyük teleskopları kullanarak, aynı Dünya'nın Güneş etrafında dönmesi gibi

27
00:02:05,000 --> 00:02:11,000
süper kütleli karadelik etrafında dönen yıldız topluluklarını daha detaylı olarak görebilirler.

28
00:02:12,000 --> 00:02:16,000
Galaksimizin merkezi bilinen en yakın ve aynı zamanda,

29
00:02:16,000 --> 00:02:21,000
açısal çap olarak en büyük karadeliğe ev sahipliği etmektedir ki

30
00:02:21,000 --> 00:02:26,000
bu onu karadeliklerin detaylı bir çalışmasını yapmak için en iyi aday yapar.

31
00:02:27,000 --> 00:02:30,000
Geçen 16 yıl boyunca değişik zaman aralıklarıyla bu ekibin yaptığı şey

32
00:02:30,000 --> 00:02:34,000
Samanyolu'nun merkezi bölgesinin fotoğraflarını çekip tutmak oldu.

33
00:02:34,000 --> 00:02:39,000
Şimdi kaydedilen bu görüntülerden, toplamda 28 yıldızın hareketlerini ortaya çıkaran bir harita yapmak mümkün oldu.

34
00:02:40,000 --> 00:02:44,000
Bu hakeretlerin gösterdiği gibi yıldızlar sadece gelişi güzel hareket etmiyordu,

35
00:02:44,000 --> 00:02:48,000
onlar açık bir şekilde çok büyük kütleli merkezi bir nesnenin etrafında yörünge çiziyorlardı.

36
00:02:48,000 --> 00:02:52,000
Ve asıl nokta ise bu merkezi nesnenin tamamen görünmez olması.

37
00:02:52,000 --> 00:02:56,000
Bu yıldızların hareketlerinden merkezi nesnenin kütlesini tespit etmek mümkün.

38
00:02:56,000 --> 00:03:01,000
Yaklaşık Güneş'imizin 4 milyon katı bir kütleye sahip olduğu anlaşıldı.

39
00:03:01,000 --> 00:03:03,000
Daha fazlası ise,

40
00:03:03,000 --> 00:03:06,000
bu devasa kütlenin küçücük bir hacim içinde olmak zorunda kalması,

41
00:03:06,000 --> 00:03:11,000
ki bu da kesinlikle bir karadelik olması gerektiğini gösteriyor.

42
00:03:12,000 --> 00:03:17,000
Proje 1992'de, SHARP kamerasının monte edildiği ESO'nun 3.5 metrelik

43
00:03:17,000 --> 00:03:23,000
Şili, La Silla'da konuşlanmış Yeni Teknoloji Teleskop'u (NTT) ile

44
00:03:23,000 --> 00:03:26,000
yapılan gözlemlerle başladı.

45
00:03:27,000 --> 00:03:30,000
ESO'nun 8.2 metrelik Çok Büyük Teleskopu'na (VLT) monte edilmiş

46
00:03:30,000 --> 00:03:38,000
2 enstrüman ile daha fazla gözlem geçen birkaç yıl içinde gerçekleştirildi.

47
00:03:38,000 --> 00:03:45,000
16 yıl boyunca ESO'nun teleskopları bu tek bölgeye toplamda 50 gece gözlerini dikti.

48
00:03:46,000 --> 00:03:48,000
Bu yeni araştırma sayesinde ilk kez

49
00:03:48,000 --> 00:03:52,000
bu merkezi yıldızların büyük çoğunluğunun yörüngesi çok duyarlı şekilde belirlendi.

50
00:03:53,000 --> 00:03:57,000
Alınan veriler aynı zamanda bu yıldızların karakteristikleri ve nasıl oluştukları hakkında birçok bilgiyi açığa çıkardı.

51
00:03:58,000 --> 00:04:03,000
Hatta astronomlar bir yıldızın tüm yörüngesinin haritasını bile çıkartabildiler.

52
00:04:03,000 --> 00:04:07,000
Yıldız merkezi kara deliğe sadece bir ışık-günü içersinde yaklaştı.

53
00:04:07,000 --> 00:04:10,000
Bu uzaklık Neptün ve Güneş arasındaki uzaklığın sadece 5 katıydı.

54
00:04:11,000 --> 00:04:15,000
Dünyadışı Fizik Max Planck Enstitüsünden Profesör Reinhard Genzel,

55
00:04:15,000 --> 00:04:18,000
bu keşfi yapan takımın lideri.

56
00:04:18,000 --> 00:04:21,000
Reinhard, neden Samanyolu'nun merkezini araştırmak bu kadar önemli?

57
00:04:22,000 --> 00:04:26,000
Bildiğiniz gibi, Samanyolu galaksilerin merkezinde ne olduğunu çok detaylı bir biçimde,

58
00:04:26,000 --> 00:04:31,000
diğer galaksiler için hayal edemeyeceğimiz derecede,

59
00:04:31,000 --> 00:04:35,000
çalışabilmek için sahip olduğumuz en önemli laboratuvarlardan biridir.

60
00:04:35,000 --> 00:04:40,000
Çünkü, bu çalışmayla, merkezde karadelik olup olmadığı, onun çevresinde neler olduğu gibi,

61
00:04:40,000 --> 00:04:43,000
genel konuları, diğer galaksilerin çekirdeklerinde

62
00:04:43,000 --> 00:04:48,000
çalışamayacağınız detaylarla inceleyebiliriz.

63
00:04:49,000 --> 00:04:53,000
Bu çalışmayı sunan yayının ilk yazarı Dr. Stefan Gillessen.

64
00:04:54,000 --> 00:04:57,000
Peki Stefan, bize anlat, elde ettiğiniz en önemli sonuç nedir?

65
00:04:57,000 --> 00:05:00,000
Gerçekten çalışmamızın en önemli sonucu

66
00:05:00,000 --> 00:05:06,000
Galaksimizin merkezinde büyük kütleli bir kara deliğin varlığını gösteren deneysel kanıtlarımızın olmasıdır.

67
00:05:06,000 --> 00:05:10,000
Kara deliğin kütlesi yaklaşık 4 milyon Güneş kütlesinde

68
00:05:10,000 --> 00:05:13,000
ve biz biliyoruz ki kütle kesirsel düzeyde.

69
00:05:13,000 --> 00:05:17,000
Bu tabii ki inanılmaz bir sonuç, fakat ekip bununla yetinmeyi planlamıyor.

70
00:05:18,000 --> 00:05:21,000
Bugüne kadar, atmosferik etkileri gidermek için kendine özgü

71
00:05:21,000 --> 00:05:23,000
gelişmiş mercekler kullandılar.

72
00:05:23,000 --> 00:05:26,000
Gelecekte ise interferometri denilen bir teknik kullanarak,

73
00:05:26,000 --> 00:05:31,000
daha iyisini yapmayı ve hatta daha yüksek çözünürlüklü görüntüler elde etmeyi planlıyorlar.

74
00:05:31,000 --> 00:05:36,000
Burası, iki veya daha fazla VLT teleskopundan gelen ışığın birleştirildiği yer.

75
00:05:37,000 --> 00:05:39,000
Peki Reinhard, gelecek adımınız ne?

76
00:05:39,000 --> 00:05:43,000
Gördüğünüz gibi, biz şu an kesinlikle biliyoruz ki

77
00:05:43,000 --> 00:05:46,000
galaksimizin merkezinde kocaman kütleli bir kara delik var.

78
00:05:46,000 --> 00:05:48,000
Yapmak istediğimiz sıradaki şey ise aslında onunla oynamak.

79
00:05:48,000 --> 00:05:52,000
Einstein'ın Genel Görelilik teorisi yanlış mı doğru mu test etmek için,

80
00:05:52,000 --> 00:05:57,000
bir anlamda onu bir araç olarak kullanmak istiyoruz.

81
00:05:58,000 --> 00:06:01,000
Vay canına! Kara delik ile oynayarak göreliliği test etmek...

82
00:06:01,000 --> 00:06:03,000
Bu gerçekten harika birşey!

83
00:06:03,000 --> 00:06:06,000
Ben Dr J ESOcast'i bitiyorum.

84
00:06:06,000 --> 00:06:09,000
Başka bir kozmik macerada bana katılın.

85
00:06:11,000 --> 00:06:14,000
ESOcast, Avrupa Güney Gözlemevi, ESO, tarafından yapıldı.

86
00:06:14,000 --> 00:06:17,000
Avrupa Güney Gözlemevi, ESO, dünyanın en gelişmiş yeryüzü teleskoplarını dizayn eden, düzenleyen ve yöneten

87
00:06:17,000 --> 00:06:20,000
astronomide en onde gelen hükümetler arası bilim ve teknoloji organizasyonudur.

88
00:06:21,000 --> 00:06:23,000
Çeviren: Selçuk Topal